قبل از خرید پردازنده جدید همواره تحقیق کردن در مورد پردازنده‌های جدید و چک کردن بررسی و بنچ‌مارک CPU موضوع مهمی است. البته همواره باید نوع کاربرد را در نظر گرفت، به عنوان مثال یک کامپیوتر یا لپ‌تاپ معمولی برای کار اداری و آموزشی ساده، نیازی به پردازنده قوی با تعداد زیادی هسته ندارد یا برای کامپیوتر و لپ‌تاپ گیمینگ، تعداد زیادی هسته‌ی کوچک و کم‌مصرف مفید نیست بلکه ۶ یا ۸ هسته‌ی بزرگ و قوی ضروری و البته کافی است و تعداد بیشتری هسته، کمک زیادی به بهتر و روان‌تر اجرا شدن بازی‌ها نمی‌کند.

در این بررسی CPU به بنچ‌مارک‌های پردازنده قدرتمند Ryzen 9 9950X3D ای‌ام‌دی می‌پردازیم که با توجه به پسوند X3D جزو مدل‌هایی است که کش سه‌بعدی با ظرفیت بالا دارد و در نتیجه به طور کلی برای سیستم گیمینگ و اجرا کردن بازی‌ها گزینه‌ی ایده‌آلی است. با ما باشید.

مزیت کش سه‌بعدی پردازنده‌های X3D ای‌ام‌دی و مقایسه مشخصات

چند ماهی است که پردازنده‌های سری ۹۰۰۰ ای‌ام‌دی با معماری جدیدتر و بهینه‌تر Zen 5 معرفی شده است و رقابت بین اینتل و ای‌ام‌دی داغ است. عملکرد و قیمت پردازنده‌های سری ۹۰۰۰ ای‌ام‌دی کم و بیش مشابه پردازنده‌های سری Core Ultra 200 با قیمت مشابه بوده ولیکن ای‌ام‌دی قیمت‌ها را کمی کاهش داد و در نتیجه در حال حاضر برتری با پردازنده‌های رایزن ۹۰۰۰ است. اگر توان مصرفی پردازنده و هزینه سیستم خنک‌کاری را نیز در نظر بگیرید، برتری با AMD خواهد بود. علاوه بر این در عرصه‌ی گیمینگ نیز ای‌ام‌دی مدل‌هایی با پسوند X3D را ارایه کرده که عملکرد جذابی در بازی‌ها دارند. قبلاً یکی از پردازنده‌های نسل جدید که دارای کش سه‌بعدی است را معرفی و بررسی کردیم:

ای‌ام‌دی در چند سال اخیر پردازنده‌هایی با پسوند X3D معرفی کرده که نسبت به مدل‌های معمولی با تعداد هسته و سرعت مشابه، گران‌تر است. در این مدل‌های خاص، تکنولوژی 3D V-Cache که نوعی حافظه کش با ظرفیت بالاست، استفاده شده است و مزیت این کش در اجرا کردن برخی بازی‌ها و برنامه‌ها محسوس است اما در اجرا کردن عموم نرم‌افزارها مزیت خاصی ایجاد نمی‌کند.

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

پردازنده Ryzen 9 9950X3D در حال حاضر قوی‌ترین پردازنده با کش سه‌بعدی است، مدلی که ۱۶ هسته‌ای است و ۳۲ ترد را پردازش می‌کند. توان طراحی حرارتی این پردازنده حدود ۱۷۰ وات است که در حالت حداکثری به ۲۳۰ وات نیز می‌رسد. لذا در کنار هزینه‌ی خرید پردازنده، هزینه‌ی خرید سیستم خنک‌کاری مناسب برای آن را نیز در نظر داشته باشید.

قیمت پردازنده Ryzen 9 9950X3D حدود ۷۰۰ دلار است در حالیکه قیمت Ryzen 9 9950X که مدلی مشابه اما فاقد کش سه‌بعدی است، حدود ۶۰۰ دلار و با تخفیف‌های موجود، ۵۴۵ دلار است. به عبارت دیگر ۱۵۰ دلار ارزان‌تر است. اگر هدف خرید سیستم گیمینگ باشد، شاید این اختلاف قیمت منطقی به نظر برسد. در واقع عملکرد Ryzen 9 9950X3D در بنچ‌مارک‌های مربوط به بازی، در حالتی که رزولوشن 1080p و تنظیمات گرافیک بازی حداکثر باشد، حدود ۳۷ درصد بهتر از پردازنده‌ی Core 9 285K اینتل و حدود ۲۶ درصد بهتر از Core i9-14900K از نسل قبلی است و تقریباً‌ با بهترین پردازنده گیمینگ حال حاضر که Ryzen 7 9800X3D است، برابری می‌کند.

در جدول زیر مشخصات پردازنده Ryzen 9 9950X3D و سایر مدل‌های رایزن ۹۰۰۰ ای‌ام‌دی جمع‌آوری شده است:

CPU

قیمت

(دلار)

معماری

هسته

و ترد

سرعت پایه

سرعت بوست

(گیگاهرتز)

کش

سطح ۲ + ۳

(مگابایت)

توان طراحی حرارتی

توان حداکثری

(وات)

رم

Ryzen 9 9950X3D

۷۰۰

Zen 5 X3D

۱۶ / ۳۲

۴.۳ / ۵.۷

۱۶+۱۲۸

۱۷۰ / ۲۳۰

DDR5-5600

Ryzen 9 9950X

۵۴۵

Zen 5

۱۶ / ۳۲

۴.۳ / ۵.۷

۱۶+۶۴

۱۷۰ / ۲۳۰

DDR5-5600

Ryzen 9 9900X3D

۶۰۰

Zen 5 X3D

۱۲ / ۲۴

۴.۴ / ۵.۵

۱۲+۱۲۸

۱۲۰ /۱۶۲

DDR5-5600

Ryzen 7 9800X3D

۴۸۰

Zen 5 X3D

۸ / ۱۶

۴.۷ / ۵.۲

۸+۹۶

۱۲۰ / ۱۶۲

DDR5-5600

Ryzen 9 9900X

۳۸۰

Zen 5

۱۲ / ۲۴

۴.۴ / ۵.۶

۱۲+۶۴

۱۲۰ / ۱۶۲

DDR5-5600

Ryzen 7 9700X

۲۹۰

Zen 5

۸ / ۱۶

۳.۸ / ۵.۵

۸+۳۲

۶۵ / ۱۰۵

DDR5-5600

خوشبختانه مادربوردهایی که سوکت AM5 دارند، با پردازنده‌های رایزن 7000 و همین‌طور سری جدید رایزن ۹۰۰۰ سازگاری دارند. برای اورکلاک کردن بهتر است از مادربوردهایی که چیپ‌ست رده‌اول X670 دارند استفاده کنید ولیکن برای کاهش هزینه‌ی تمام شده، می‌توانید از چیپ‌ست‌های اقتصادی‌تر و ارزان‌تر استفاده کنید.

بنچ‌مارک و بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X در بازی‌ها

وب‌سایت تخصصی تامزهاردور سرعت اجرای بازی‌های سنگین و گرافیکی امروزی را به کمک سیستمی متشکل از پردازنده‌های مختلف و قوی‌ترین کارت گرافیک امروزی که RTX 5090‌ است، بررسی کرده و جمع‌بندی نتایج ملاک ارزیابی عملکرد CPU است. در نمودار زیر متوسط سرعت اجرای بازی‌ها با تنظیمات گرافیکی Ultra یا High و رزولوشن فول اچ‌دی موجود است. کنار هر مدل پردازنده، قیمت آن نیز ذکر شده است. نتایج را بررسی کنید:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

همان‌طور که مشاهده می‌کنید در صدر جدول مدل‌های مختلف پردازنده‌های ای‌ام‌دی که کش سه‌بعدی دارند، جای گرفته است. به عبارت دیگر عملکرد پردازنده‌ی Ryzen 7 7800X3D و Ryzen 7 9800X3D که قیمتشان ۴۵۰ و ۴۸۰ دلار است، از پردازنده‌ی Core 9 285K اینتل که ۶۲۰ دلار هزینه دارد و حتی از Core i9-14900K از نسل قبل که عملکرد بهینه‌تری در بازی‌ها دارد، بهتر است. در صدر لیست نیز Ryzen 9 9950X3D قرار گرفته است.

بنچ‌مارک پردازنده پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X در نرم‌افزارهای مختلف

عملکرد متوسط پردازنده‌های مختلف در نرم‌افزارهایی که از هسته‌های متعدد پردازنده‌های امروزی استفاده می‌کنند، در نمودار زیر گردآوری شده است. برنامه‌های مختلف برای کانورت کردن ویدیو، پردازش و محاسبات سنگین، بنچ‌مارک‌های رندرینگ و خلاصه انواع نرم‌افزار در محاسبه متوسط عملکرد لحاظ شده است. نتایج را بررسی کنید:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

همان‌طور که در تصویر فوق مشاهده می‌کنید، عملکرد پردازنده Ryzen 9 9950X که ۵۴۵ دلار هزینه دارد، بهتر از Core 9 285K اینتل با قیمت ۶۲۰ دلار است. از طرفی عملکرد Ryzen 9 9900X که با کاهش قیمت ۳۸۰ دلار به فروش می‌رسد، بهتر از مدل ۳۶۵ دلاری اینتل یعنی Core 7 265K است و همین‌طور مدل برتر نسل قبلی یعنی Core i9-14900K با قیمت ۴۴۵ دلار است. به عبارت دیگر ای‌ام‌دی با ارایه تخفیف‌های جذاب، رقابت را کاملاً به نفع پردازنده‌های رایزن ۹۰۰۰ تمام کرده است.

اگر ملاک ارزیابی عملکرد پردازنده، برنامه‌هایی باشد که به طور معمول از ۱ یا ۲ هسته‌ی پردازنده استفاده می‌کنند، اختلاف عملکرد مدل‌های مختلف کمتر می‌شود چرا که تعداد زیادی هسته و مقدار زیادی حافظه کش، اهمیت کمتری نسبت به حداکثر سرعت کلاک در حالت عملکرد تک‌هسته‌ای خواهد داشت. نتایج بررسی به صورت زیر است:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

در حالت تک‌هسته‌ای عملکرد سه پردازنده رده اول اینتل از ۲ نسل اخیر، بهتر از مدل‌های مختلف پردازنده‌های رایزن ۹۰۰۰ و ۷۰۰۰ است، حتی مدل‌هایی با کش سه‌بعدی نیز عملکرد ضعیف‌تری نسبت به مدل‌های برتر اینتل دارند ولیکن نکته اصلی این است که اختلاف عملکرد واقعاً کم و ناچیز به نظر می‌رسد.

تست سرعت اجرای بازی‌ها به کمک Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X

در مورد متوسط سرعت اجرای ۱۶ بازی سنگین و گرافیکی امروزی صحبت کردیم اما شاید بخواهید سرعت اجرای تک‌تک‌ بازی‌ها را نیز مقایسه و بررسی کنید. در این صورت به نمودارهای زیر توجه کنید. دقت کنید که سیستم تست متشکل از کارت گرافیک قدرتمند RTX 5090 انویدیا و پردازنده‌های مختلف اینتل و ای‌ام‌دی است.

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

تقریباً در تمام بازی‌ها عملکرد پردازنده گیمینگ Ryzen 7 9800X3D که ۸ هسته‌ای است، در حد عملکرد پردازنده ۱۶ هسته‌ای Ryzen 9 9950X3D است و با توجه به اینکه قیمت آن کمتر است، به عنوان بهترین پردازنده گیمینگ محسوب می‌شود. در مورد مقایسه این دو پردازنده‌ی گیمینگ دقت کنید که اگر هزینه برایتان مهم نباشد و علاوه بر این بخواهید از سیستم برای رندرینگ و محاسبات سنگین مهندسی و غیره استفاده کنید، طبعاً بهتر است که به جای ۴۸۰ دلار، ۷۰۰ دلار پرداخت کنید و از مزیت ۲ برابر شدن تعداد هسته‌ها بهره‌مند شوید.

بنچ‌مارک پردازنده Ryzen 9 9950X3D در رندرینگ، تبدیل ویدیو، فتوشاپ و غیره

شاید سیستم را برای مقصود خاصی نظیر رندرینگ خریداری می‌کنید. در این صورت به جای چک کردن نمودار جمع‌بندی بنچ‌مارک در نرم‌افزارهای مختلف، بهتر است به بنچ‌مارک‌های خاص توجه کنید. در نمودارهای زیر عملکرد و بنچ‌مارک پردازنده‌ها در برنامه‌های رندرینگ، فتوشاپ و برنامه‌های گرافیکی، اکسل و نرم‌افزارهای محاسباتی و سایر انواع نرم‌افزار ارایه شده است. نتایج را بررسی کنید:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

مقایسه توان مصرفی Ryzen 9 9950X3D با پردازنده‌های مختلف

توان مصرفی پردازنده برای کسانی که به بهینه بودن مصرف برق اهمیت می‌دهند و از طرفی می‌خواهند هزینه‌ی کمتری برای سیستم خنک‌کاری صرف کنند، موضوع مهمی است. به طور کلی پردازنده‌ای که برق بیشتری مصرف می‌کند، حرارت بیشتری تولید می‌کند و طبعاً برای پایین نگه داشتن دمای CPU در شرایط کاری سخت و طولانی، به سیستم خنک‌کاری گران‌تر، بزرگ‌تر و بهینه‌تر نیاز دارید.

در ۳ نمودار زیر توان مصرفی پردازنده‌ها حین پردادزش سنگین و تبدیل کردن ویدیو به کمک Handbrake و اینکودر x264 نمایش داده شده است:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

همان‌طور که مشاهده می‌کنید توان مصرفی پردازنده‌ی Ryzen 9 9950X3D و مدل Ryzen 9 9950X که هر دو ۱۶ هسته‌ای هستند و در صدر بنچ‌مارک‌ها قرار دارند، پایین‌تر از Core Ultra 9 285K اینتل است. طبعاً مدل برتر از نسل قبل که Core i9-14900K است، به دلیل لیتوگرافی قدیمی‌تر، مصرف برق بالاتری دارد و با نسل جدید قابل قیاس نیست.

زمانی که سیستم بی‌کار و مشغول پردازش سنگین نیست، توان مصرفی پردازنده‌های مختلف به صورت زیر اندازه‌گیری شده است:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

در حالت بی‌کاری توان مصرفی سه پردازنده نسل جدید اینتل که Core Ultra 9 285K و Core Ultra 7 265K و Core Ultra 5 245K است بسیار پایین و تقریباً نصف پردازنده‌های رایزن ۹۰۰۰ است. علت این است که پردازنده‌های اینتل دو نوع هسته P-Core و E-Core دارند که نوع E کم‌مصرف و کوچک و بهینه برای کار پردازشی سبک و زمان بی‌کاری سیستم است.

در مورد بازدهی مصرف انرژی و عملکرد، لازم است که عملکرد را بر مقدار توان مصرفی تقسیم کنیم تا عملکرد به ازای هر وات مصرف انرژی مشخص شود. به عنوان مثال اگر بازدهی در کانورت کردن ویدیو مدنظر باشد، لازم است که سرعت تبدیل کردن ویدیو بر حسب فریم بر ثانیه را بر توان مصرفی تقسیم کنیم و نتیجه چیزی است که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید:

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

بررسی پردازنده Ryzen 9 9950X3D و Ryzen 9 9950X و مقایسه با پردازنده اینتل در بازی و برنامه‌های مختلف

جمع‌بندی بررسی Ryzen 9 9950X و Ryzen 9 9950X3D

عملکرد دو پردازنده برتر رایزن ۹۰۰۰ که هر دو ۱۶ هسته‌ای هستند، در بنچ‌مارک‌ها و بازی‌های مختلف کم و بیش بهتر از پردازنده‌های نسل جدید اینتل است. اگر هدف خرید سیستم گیمینگ باشد و همین‌طور اگر قرار نیست سیستم هر روز چندین ساعت با تمام قدرت مشغول رندرینگ و محاسبه سنگین به کمک تمام هسته‌ها باشد، بهتر است پردازنده فقط ۶ یا ۸ هسته داشته باشد و نیازی به هزینه‌ی اضافی برای خرید مدل‌هایی با ۱۶ هسته وجود ندارد. در مورد سیستم مخصوص بازی نیز بنچ‌مارک‌ها نشان می‌دهد که بهتر است از مدل‌هایی که کش سه‌بعدی و پسوند X3D دارند، یکی را انتخاب کنید.

در مقایسه کردن تعداد هسته‌ها توجه داشته باشید که پردازنده‌های اینتل دو نوع هسته قوی و ضعیف دارند و آنچه مهم است، تعداد هسته‌های قوی یا P-Core است. هسته‌های ضعیف، کوچک و کم‌مصرف هستند و زمانی که سیستم بی‌کار است یا کار سبکی انجام می‌دهد، کاربرد دارد و برتری زیادی در بازی‌ها و نرم‌افزارها ایجاد نمی‌کند.

عملکرد Ryzen 9 9950X و مدل دارای کش سه‌بعدی در برنامه‌های مختلف کمی بهتر از پردازنده‌های اینتل با قیمت مشابه است و بنابراین اگر نتوان پردازنده‌های اینتل را با تخفیف خوب و قیمت مناسب خریداری کرد، می‌توان گفت که قیمت دلاری Ryzen 9 9950X و Ryzen 9 9950X3D به گونه‌ای است که ارزش خرید بیشتری نسبت به پردازنده‌های اینتل دارد. از طرفی توان مصرفی پایین‌تر است و هزینه‌ی سیستم خنک‌کاری کاهش پیدا می‌کند. هزینه‌ی مادربورد مناسب برای پردازنده‌های ۱۶ هسته‌ای نسل جدید ای‌ام‌دی را نیز در نظر بگیرید که البته با توجه به تنوع محصولات موجود در بازار، می‌توان مادربوردی با امکانات و قیمت بهینه انتخاب کرد.