مدتی بود دنبال مرورگری برای گوشی میگشتم که وابستگی کمتری به سرویسهای گوگل داشته باشد، پیامهای مربوط به ورود به حساب گوگل را کمتر نمایش دهد و کنترل بیشتری روی محتوایی که صفحات وب میتوانند بارگذاری کنند در اختیارم بگذارد. با این حال، نمیخواستم برای رسیدن به این هدف مجبور شوم دوباره روش کار با یک مرورگر را یاد بگیرم یا سراغ مرورگری بروم که سازگاری مناسبی با سایتهای مورد استفادهام ندارد.
در نهایت به Cromite رسیدم؛ یک مرورگر مبتنی بر Chromium که از کدهای قدیمی Bromite شکل گرفته است. از نظر ظاهر و نحوه استفاده، آنقدر به گوگل کروم شباهت دارد که خیلی سریع با آن راحت شدم، اما در مقایسه با گوگل کروم وابستگی بسیار کمتری به حساب گوگل و سرویسهای آن دارد. در واقع من یک مرورگر اندرویدی شبیه گوگل کروم پیدا کردم که واقعاً تمیزتر است و در ادامهی این مقاله از گیم پلنت میخواهم آن را به شما معرفی کنم.
آشنایی با گوگل کروم بدون وابستگیهای اضافی
ظاهر آشناست، اما خبری از اصرار گوگل برای ورود نیست
Cromite برخلاف گوگل کروم در فروشگاه Google Play قرار ندارد و برای نصب آن باید فایل APK مناسب دستگاه را از صفحه انتشار پروژه دریافت کنید. نسخهای که در زمان آزمایش بررسی شده، Cromite 148.0.7778.168 بوده که بر پایه Chromium 148 ساخته شده است.
این پروژه نسخههای جداگانهای برای دستگاههای ARM64 و ARM32 و x86_64 ارائه میکند. بیشتر گوشیهای اندرویدی جدید از معماری ARM64 استفاده میکنند و حجم نسخه مورد آزمایش نیز حدود ۱۸۹ مگابایت بوده است.
از آنجا که نصب Cromite خارج از Google Play انجام میشود، اندروید پیش از نصب APK هشداری درباره نصب برنامه از منبع خارج از فروشگاه نمایش میدهد.
بعد از اجرای مرورگر، تقریباً همان چیزی را دیدم که از گوگل کروم انتظار داشتم. نوار آدرس، شمارنده تبها، منوی بیشتر، بوکمارکها، دانلودها، گروههای تب و گزینه نمایش نسخه دسکتاپ همگی در جای آشنایی قرار گرفته بودند. بنابراین برای استفاده از Cromite لازم نبود ژستهای حرکتی یا نحوه کار با یک مرورگر کاملاً جدید را یاد بگیرم.
تفاوت اصلی را در صفحه تب جدید بیشتر احساس کردم. خبری از درخواست ورود به حساب مرورگر، آواتار حساب گوگل یا فید Discover نبود. Cromite قابلیت ورود به حساب کاربری در سطح خود مرورگر را غیرفعال کرده است و در نتیجه دادههایی که معمولاً از طریق Chrome Sync بین دستگاهها همگام میشوند، بهصورت خودکار منتقل نخواهند شد.
این یعنی تبها، بوکمارکها و گذرواژههای ذخیرهشده مانند گوگل کروم به شکل خودکار بین دستگاههای مختلف همگام نمیشوند. البته این موضوع مانع ورود به سایتهایی مانند Gmail نمیشود، زیرا ورود به یک وبسایت با ورود به حساب گوگل در خود مرورگر تفاوت دارد.
مزیت اصلی این است که Cromite مدام از شما نمیخواهد مرورگر را به حساب گوگل متصل کنید.
امکانات کاربردی زیادی از قبل داخل مرورگر قرار گرفتهاند
Cromite ابزارهایی را ارائه میدهد که در گوگل کروم اندروید کمتر دیده میشوند
یکی از تفاوتهایی که هنگام استفاده از Cromite سریع متوجه شدم، امکاناتی بود که مستقیماً داخل منوهای مرورگر قرار گرفتهاند. برای استفاده از برخی قابلیتها نیازی نیست ابتدا چند اپ جانبی نصب کنید.
اولین موردی که توجه من را جلب کرد، مسدودکننده تبلیغات داخلی بود. Cromite یک صفحه اختصاصی برای تنظیمات Adblock Plus دارد که از طریق آن میتوان مسدودسازی را فعال یا غیرفعال کرد، فهرستهای فیلتر مربوط به زبانهای مختلف را انتخاب کرد و تنظیمات دیگری مانند مقابله با روشهای دور زدن مسدودسازی و فیلترهای سفارشی را تغییر داد.
در نتیجه، برای حذف بسیاری از عناصر ناخواسته صفحات وب نیازی به نصب یک مسدودکننده محتوای جداگانه ندارید و مرورگر میتواند این موارد را پیش از تکمیل بارگذاری صفحه فیلتر کند.
Cromite همچنین گزینههایی را در اختیار کاربر قرار میدهد که معمولاً در نسخه اندرویدی گوگل کروم به این شکل در دسترس نیستند. به عنوان مثال، امکان تغییر User-Agent وجود دارد؛ یعنی میتوانید مشخصات مرورگر ارسالشده برای بعضی سایتها را تغییر دهید.
این مرورگر حتی تنظیم جداگانهای برای حالت دسکتاپ دارد و میتوانید مشخصات مورد استفاده هنگام درخواست نسخه دسکتاپ سایت را نیز کنترل کنید.
یکی دیگر از امکانات جالب Cromite، پشتیبانی از User Scriptها است. این قابلیت رفتاری شبیه اسکریپتهای Greasemonkey دارد و اجازه میدهد کدهای مشخصی برای سایتهای خاص اجرا شوند.
چند اسکریپت آماده نیز همراه مرورگر ارائه میشوند. به عنوان مثال، یکی از آنها امکان پخش صدای YouTube و Vimeo در پسزمینه را فراهم میکند، دیگری تغییر مسیرهای مربوط به ردیابی لینکهای گوگل را حذف میکند و یک اسکریپت دیگر صفحات AMP را غیرفعال میکند.
از آنجا که User Scriptها میتوانند کدهایی را داخل صفحات وب اجرا کنند، ترجیح دادم به همان گزینههای داخلی Cromite محدود بمانم و اسکریپتهایی را از منابع ناشناخته اضافه نکنم.
برای عیبیابی نیز Cromite گزینه View Source دارد که امکان مشاهده مستقیم کد HTML صفحه را روی گوشی فراهم میکند. علاوه بر این، یک Task Manager داخلی وجود دارد که میزان فعالیت حافظه و پردازنده مرورگر، GPU، Renderer و تبهای مختلف را نمایش میدهد.
البته نباید بر اساس تنها یک مشاهده از این بخش درباره عملکرد کلی مرورگر نتیجهگیری کرد.
پشتیبانی آزمایشی از افزونهها هم وجود دارد
یکی از جالبترین قابلیتهایی که هنگام آزمایش دیدم، امکان اجرای آزمایشی افزونههای اندرویدی بود. گوگل کروم روی اندروید از افزونهها پشتیبانی نمیکند، اما برخی مرورگرهای جایگزین چنین قابلیتی را ارائه میدهند.
در نسخه Cromite 148 که آزمایش شد، از بخش Developer Options میتوان پشتیبانی آزمایشی از افزونههای اندرویدی را فعال کرد. سپس امکان مراجعه به Chrome Web Store و نصب افزونههایی مانند Volume Master وجود داشت.
در آزمایش انجامشده، افزونه Volume Master با موفقیت نصب شد، به نوار ابزار اضافه شد و مجوزهای لازم برای سایتهای مشخص نیز در اختیار آن قرار گرفت.
البته این بخش هنوز آزمایشی و پشتیبانینشده است. بنابراین نباید انتظار داشت تمام افزونهها بدون مشکل در Cromite کار کنند. ممکن است برخی افزونهها یا رابطهای کاربری آنها با این مرورگر سازگار نباشند.
یک مرورگر تمیزتر، اما نه بدون مشکل
افزایش حریم خصوصی لزوماً به معنای امنیت بیشتر نیست
Cromite در زمینه کاهش وابستگی به سرویسهای گوگل و ارائه کنترلهای بیشتر برای حفظ حریم خصوصی عملکرد جالبی دارد، اما این مزایا نباید باعث شوند مسائل امنیتی را نادیده بگیرید.
یک مرورگر کمتر شناختهشده صرفاً به دلیل داشتن تنظیمات حریم خصوصی بیشتر، الزاماً امنتر از گوگل کروم نیست. مهمترین مسئله در مورد Cromite میتواند فاصله گرفتن نسخه آن از نسخههای جدید Chromium باشد.
در زمان بررسی و در اوایل آگوست ۲۰۲۶، Cromite همچنان بر پایه Chromium 148 بود، در حالی که نسخه اندرویدی گوگل کروم به Chromium 151 رسیده بود. این اختلاف سه نسخهای اهمیت دارد، زیرا نسخههای جدید Chromium مرتباً شامل وصلههایی برای آسیبپذیریهای تازه شناساییشده هستند.
بنابراین تنظیمات قوی حریم خصوصی نمیتوانند جای یک موتور مرورگر بهروز را بگیرند. پیش از نصب Cromite باید صفحه انتشار پروژه را بررسی کنید و ببینید نسخه فعلی چقدر با نسخه جدید Chromium فاصله دارد. اگر مرورگر چندین نسخه عقب مانده باشد، ممکن است ریسک امنیتی آن بیشتر از مزیتهای حریم خصوصیاش باشد.
تنظیمات سختگیرانهتر Cromite ممکن است روی بعضی سایتها نیز تأثیر بگذارد و باعث شود گاهی مجبور به عیبیابی شوید. این مرورگر تغییراتی برای مقابله با Fingerprinting دارد، اما خود پروژه نیز هشدار میدهد که این محافظتها کامل نیستند. در واقع، این قابلیتها بخشی از اطلاعات قابل شناسایی را کاهش میدهند، اما Cromite شما را ناشناس نمیکند.
یکی دیگر از تفاوتهای مهم این است که Cromite Google Safe Browsing را غیرفعال کرده و امکان فعال کردن دوباره آن را نیز در اختیار کاربر نمیگذارد.
در نتیجه، برخی محافظتهایی که گوگل کروم از طریق Safe Browsing ارائه میدهد، مانند هشدار درباره سایتها، دانلودها و افزونههای خطرناک، در دسترس نخواهند بود. Cromite تغییرات امنیتی مخصوص خود را دارد، اما این موارد جایگزین بررسیهای مبتنی بر اعتبار Safe Browsing نمیشوند.
گوگل کروم بدون بخش زیادی از وابستگیهایش
تجربهای سادهتر، اما با یک شرط مهم
بعد از آزمایش مرورگر، تصمیم گرفتم از تنظیمات نسبتاً محافظهکارانهای استفاده کنم. مسدودکننده تبلیغات داخلی را با همان فهرستهای پیشفرض فعال نگه داشتم، پشتیبانی آزمایشی از افزونهها را خاموش کردم و فقط از یک یا دو User Script قابل اعتماد استفاده کردم.
با این تنظیمات، Cromite برایم شبیه نسخهای از گوگل کروم بود که درخواستهای مربوط به حساب کاربری، بخشی از سرویسهای جانبی و مقدار زیادی از شلوغیهای آن حذف شده بود.
این تجربه را دوست داشتم، اما نمیتوانم بدون هیچ شرطی Cromite را به همه پیشنهاد کنم. فاصله نسخههای آن با آخرین نسخههای Chromium مسئله مهمی است و باعث میشود پیش از نصب، حتماً وضعیت بهروزرسانی پروژه را بررسی کنید.
اگر نسخه فعلی Cromite همچنان به نسخههای جدید Chromium نزدیک باشد، این مرورگر میتواند گزینه جالبی برای افرادی باشد که مرورگر اندرویدی شبیه گوگل کروم با کنترل بیشتر روی حریم خصوصی و تبلیغات میخواهند.
اما نصب آن و فراموش کردنش ایده خوبی نیست. باید انتشار نسخههای جدید را پیگیری کنید و مطمئن شوید موتور مرورگر بیش از حد از Chromium جدید عقب نمانده است.
گیم پلنت