وقتی صحبت از مصرف بیش از حد حافظه میشود، بدون فکر زیاد معمولاً گوگل کروم مقصر اصلی معرفی میشود. این موضوع آنقدر در میان دیدگاههای رایج دنیای فناوری جا افتاده که کمتر کسی آن را زیر سؤال میبرد. بااینحال، تصمیم گرفتم بهجای پذیرش این باور، آن را در عمل آزمایش کنم.
سه مرورگری را که بیشتر از همه استفاده میکنم، یعنی Brave و Firefox و Chrome و Opera، به آخرین نسخه بهروزرسانی کردم، برای هرکدام یک پروفایل جدید ساختم و دقیقاً همان ۲۵ تب را در هر سه مرورگر باز کردم. سپس میزان رم مصرفی هر مرورگر را اندازهگیری کردم.
فاصله زیادی میان کممصرفترین و پرمصرفترین مرورگر وجود داشت و نکته جالب این بود که مرورگری که بیشتر از همه به مصرف بالای حافظه متهم میشود، در این آزمایش بیشترین رم را مصرف نکرد! در ادامه به یک تست واقعی برای مقایسه میزان مصرف رم در مرورگرهای محبوب امروزی میپردازیم. با گیم پلنت همراه باشید.
نتایج پس از باز کردن همان ۲۵ تب
چه چیزی این مقایسه را قابلاتکاتر کرد؟
اطلاعاتی که در جدول زیر مشاهده میکنید، به میزان مصرف رم و حافظهی مجازی است. دقت کنید که Private Working Set مقدار رم فیزیکی است که در همان لحظه در حال استفاده است، در حالی که Commit Charge مجموع حافظه مجازی رزروشده توسط مرورگر را نشان میدهد.
| مرورگر | نسخه آزمایششده |
Private Working Set (مگابایت) |
Commit Charge (قبل ← بعد) (گیگابایت) |
|---|---|---|---|
| Brave | 1.93.129 | ۴,۵۰۴ | ۵.۵ ← ۸.۷ |
| Chrome | 150.0.7871.187 | ۸,۱۶۱ | ۵.۵ ← ۱۰.۴ |
| Firefox | 153.0.1 | ۱۰,۱۵۵ | ۵.۵ ← ۱۳.۰ |
با باز بودن همان ۲۵ تب، Brave تقریباً نیمی از حافظهای را مصرف کرد که Firefox به آن نیاز داشت. Chrome نیز برخلاف انتظار، حافظه کمتری از Firefox مصرف کرد؛ هرچند برای نگهداشتن همان تعداد تب، تقریباً به ۲ برابر حافظه مصرفی Brave نیاز داشت!
اختلاف حدود ۵.۶ گیگابایتی میان کممصرفترین و پرمصرفترین مرورگر آنقدر زیاد است که نمیتوان آن را به خطای اندازهگیری نسبت داد؛ بهخصوص زمانی که هر سه مرورگر عملاً فقط تبهای خود را باز نگه داشته بودند.
بااینحال، تنها به یک عدد اکتفا نکردم. مطمئن شدم هر مرورگر یکبار راهاندازی مجدد شده و آزمایش را از یک شروع کاملاً تمیز آغاز کرده است تا چیزی از آزمایش قبلی در حافظه باقی نمانده باشد. برای هر مرورگر نیز یک پروفایل موقت و تازه ایجاد کردم.
در هیچکدام از مرورگرها وارد حساب کاربری نشدم و هیچ افزونهای نیز فعال نبود. ۲۵ تب را دقیقاً با همان ترتیب باز کردم و حدود سه دقیقه بدون دستکاری رها کردم تا پیش از ثبت نتایج، فعالیت شبکه به وضعیت پایدار برسد.
برای اطمینان بیشتر از سازگاری نتایج، اعداد Committed Charge را در Task Manager خود ویندوز با اعداد PowerShell برای هر مرورگر مقایسه کردم. ترتیب مصرف حافظه در هر دو روش یکسان بود.
این موضوع نشان داد که نتایج صرفاً به ویژگیهای یک ابزار اندازهگیری خاص مربوط نمیشوند و اعداد ثبتشده واقعاً بازتابدهنده میزان حافظه مصرفی هستند. در کامپیوترهای قدیمیتر یا سیستمهایی با مشخصات سختافزاری پایینتر، اختلاف میان این سه مرورگر میتواند محسوستر باشد.
نمودار زیر نتیجهی آزمایش دیگری است که مصرف رم مرورگر Opera را نیز با سه مرورگر موردبحث مورد مقایسه قرار میدهد. هر دسته از ستونها میزان مصرف رم در زمان باز بودن تبها و پنجرهها با تعداد متفاوت است. در این آزمون نیز مرورگر Brave معمولاً کوتاهترین ستون را به خود اختصاص داده و تنها زمانی که تعداد تبها و پنجرهها کم باشد، میتوان گفت که تفاوت چندانی بین مرورگر بریو و سایر موارد وجود ندارد.
چرا برچسب «مصرفکننده RAM» با نتایج مطابقت ندارد؟
مصرف بیشتر حافظه لزوماً به معنای هدررفت حافظه نیست
هنگام بررسی دلیل این اختلاف، نتیجه برایم تعجبآور بود؛ بهخصوص اینکه Chrome و Brave هر دو بر پایه یک موتور اصلی مشترک اجرا میشوند. هر دو مرورگر از کد رندرینگ، مدل پردازشی و معماری هستهای مشابهی بهره میبرند. بااینحال، هنگام باز بودن مجموعهای کاملاً یکسان از تبها، Chrome تقریباً دو برابر Brave حافظه مصرف کرد.
توضیح ساده میتوانست Chromium باشد، اما در اینجا مقایسه میان Chromium و Chromium انجام میشد. تفاوت اصلی به تصمیمهای کوچکتری مربوط میشود که هر مرورگر بر پایه همان زیرساخت اتخاذ میکند.
به عنوان مثال، نحوه مدیریت حافظه تبهای غیرفعال اهمیت دارد؛ اینکه مرورگر با چه شدتی حافظه تبهای بلااستفاده را آزاد میکند، چه دادههایی را در Cache نگه میدارد و چه دادههایی را آزاد میکند و همچنین بهصورت پیشفرض چه تعداد پردازش کمکی اجرا میکند.
نمیتوان یک تنظیم خاص را بهعنوان تنها عامل اصلی این اختلاف معرفی کرد، اما همین تصمیمهای کوچک در مجموع میتوانند تفاوت قابلتوجهی ایجاد کنند.
از سوی دیگر، مصرف بیشتر حافظه لزوماً به این معنا نیست که یک مرورگر عملکرد نادرستی دارد. درواقع، زمانی که مرورگر صفحات را در RAM نگه میدارد، بازگشت به یک تب قبلی معمولاً سریعتر و فوریتر احساس میشود.
بنابراین صرف اینکه یک مرورگر ۴ گیگابایت RAM مصرف میکند و مرورگر دیگری ۱۰ گیگابایت، بهتنهایی به این معنا نیست که اولی بهینه و دومی بیش از حد سنگین است. مرورگری که RAM بیشتری مصرف میکند ممکن است صرفاً دادههای بیشتری را نگه داشته باشد تا بتواند هنگام نیاز، آنها را سریعتر در اختیار کاربر قرار دهد.
به همین دلیل، بهتر است میزان مصرف RAM را یک تصویر لحظهای از وضعیت مرورگر در شرایطی مشخص در نظر گرفت، نه حکمی قطعی درباره خوب یا بد بودن آن.
چه نوع وبگردی واقعاً باعث افزایش مصرف حافظه میشود؟
نوع فعالیت بهاندازه خود مرورگر اهمیت دارد
برای این آزمایش مجموعه متنوعی از تبها را انتخاب کردم و هرکدام به شکل متفاوتی روی نتایج تأثیر گذاشتند.
در هر سه مرورگر، تبهایی که بیشترین منابع را مصرف کردند شامل تب پخش ویدیو، صفحات سنگین مبتنی بر WebGL و Google Docs و Sheets بودند. این تبها بهصورت فعال در حال رمزگشایی ویدیو، رندر گرافیک یا اجرای اسکریپتهای پسزمینه بودند، درحالیکه سایر تبها عمدتاً صفحات ثابت و ساده بودند.
از آنجا که تمام این تبها بهعنوان بخشی از یک جلسه واقعی و معمول وبگردی بهصورت یکجا اندازهگیری شدند، نمیتوان با دقت گفت Gmail دقیقاً چه مقدار حافظه مصرف کرد یا YouTube چه میزان RAM به خود اختصاص داد.
بااینحال، یک نکته ثابت وجود دارد: اختلاف مشاهدهشده در این آزمایش برای کاربرانی اهمیت بیشتری دارد که وبگردی آنها شامل تماشای ویدیو، استفاده از ابزارهای طراحی یا کار با صفحات گسترده باشد.
در مقابل، برای افرادی که بیشتر زمان خود را صرف مشاهده صفحات وب ثابت و ساده میکنند، انتخاب مرورگر احتمالاً تأثیر کمتری بر مصرف حافظه خواهد داشت.
پاسخ واقعی به مشخصات کامپیوتر شما بستگی دارد، نه برنده آزمایش
| میزان RAM | آیا این موضوع واقعاً اهمیت دارد؟ |
|---|---|
| ۸ گیگابایت | بیشترین میزان تأثیر |
| ۱۶ گیگابایت | عمدتاً زمانی که دهها تب باز نگه میدارید |
| ۳۲ گیگابایت | بهندرت، یا تقریباً هیچوقت |
اگر کامپیوتر شما ۳۲ گیگابایت RAM داشته باشد و بخش زیادی از آن نیز بلااستفاده بماند، انتخاب Brave و Firefox یا Chrome احتمالاً تفاوت محسوسی در عملکرد سیستم ایجاد نمیکند.
بااینحال، مدیریت بیش از ۲۰ تب روی کامپیوتری با ۸ گیگابایت RAM میتواند بسته به مرورگر، تفاوت میان اجرای روان چندوظیفهای و لگ و کندی مداوم باشد.
هر سه مرورگر نیز یک قابلیت مرتبط با عملکرد دارند که فعالکردن آن ارزشمند است. در Chrome این قابلیت Memory Saver نام دارد و از مسیر Settings → Performance در دسترس است.
در Brave نیز میتوانید از مسیر زیر:
Menu → Settings → System → Performance
به گزینه مشابه دسترسی داشته باشید.
Firefox هنگام مواجهه با فشار حافظه، تبهای غیرفعال را بهصورت خودکار از حافظه خارج میکند. کاربران حرفهای نیز میتوانند با استفاده از ابزارهای داخلی Firefox، تبها را بهصورت دستی از حافظه خارج کنند.
درنهایت، پیش از آنکه تصمیم بگیرید آیا این اختلاف ارزش تغییر مرورگر را دارد یا خیر، بهتر است عادتهای وبگردی، مشخصات سختافزاری دستگاه و وضعیت فعلی تجربه کار با مرورگر خود را در نظر بگیرید.
این عوامل مشخص میکنند که آیا واقعاً لازم است مرورگر خود را تغییر دهید یا خیر.
گیم پلنت