پردازنده‌های AMD Ryzen در لینوکس به‌زودی می‌توانند از پشتیبانی رسمی‌تری برای تنظیم برخی پارامترهای توان و مدیریت پردازنده برخوردار شوند. شرکت AMD مجموعه‌ای از وصله‌های درایور AMD Overclocking Driver یا AOD را برای هسته لینوکس ارائه کرده است که زیرساخت لازم برای دسترسی نرم‌افزاری به تعدادی از تنظیمات پردازنده‌های رایزن را فراهم می‌کند. این تغییر برای کاربرانی اهمیت دارد که می‌خواهند بدون اتکا به ابزارهای غیررسمی، کنترل بیشتری روی سخت‌افزار خود داشته باشند؛ البته فعلاً خبری از انتشار یک برنامه گرافیکی رسمی مشابه Ryzen Master برای لینوکس نیست.
درایور AMD AOD چیست و چه تغییری در لینوکس ایجاد می‌کند؟
درایور AOD مخفف AMD Overclocking Driver است و قرار است ارتباط رسمی‌تری میان هسته لینوکس و قابلیت‌های تنظیم پردازنده‌های AMD Ryzen برقرار کند. پیش از این، کاربران لینوکس برای تغییر برخی تنظیمات پردازنده معمولاً به تنظیمات BIOS یا UEFI و ابزارهای توسعه‌یافته توسط جامعه متن‌باز متکی بودند.
این درایور تنظیمات پشتیبانی‌شده را از طریق رابط استاندارد sysfs در لینوکس در دسترس قرار می‌دهد. در نتیجه، توسعه‌دهندگان ابزارهای مدیریت سخت‌افزار می‌توانند از رابطی استفاده کنند که توسط AMD ارائه شده است، به‌جای آنکه برای دسترسی به قابلیت‌های سیستم به روش‌های اختصاصی و مهندسی معکوس وابسته باشند. با این حال، ارائه وصله‌ها به معنی ادغام نهایی آن‌ها در نسخه پایدار هسته لینوکس نیست؛ تغییرات هنوز باید فرایند بررسی توسعه‌دهندگان هسته را طی کنند.
چه تنظیماتی با درایور AMD Ryzen در لینوکس امکان‌پذیر می‌شود؟
نسخه اولیه درایور AOD مجموعه محدودی از قابلیت‌ها را ارائه می‌دهد. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به تنظیم محدودیت‌های توان و جریان پردازنده، کنترل قابلیت SMT و مشاهده سرعت کلاک حافظه اشاره کرد. این قابلیت‌ها به معنی فراهم شدن تمام امکانات اورکلاکینگ Ryzen Master در لینوکس نیستند.
- PPT (Package Power Tracking): محدودیت توان مصرفی بسته پردازنده را مشخص می‌کند.
- TDC (Thermal Design Current): محدودیت جریان قابل استفاده در شرایط بار پایدار و حرارتی را تعیین می‌کند.
- EDC (Electrical Design Current): محدودیت جریان برای بازه‌های کوتاه و بارهای لحظه‌ای را مشخص می‌کند.
- SMT (Simultaneous Multithreading): امکان فعال یا غیرفعال کردن چندریسمانی هم‌زمان پردازنده را در سطح پلتفرم فراهم می‌کند.
- سرعت کلاک حافظه: اطلاعات مربوط به سرعت حافظه را در اختیار ابزارهای نرم‌افزاری قرار می‌دهد.
نکته مهم این است که در پیاده‌سازی فعلی، تغییر مقادیر PPT و TDC و EDC بلافاصله اعمال نمی‌شود و برای فعال شدن تنظیمات جدید باید سیستم را مجدداً راه‌اندازی کرد. همچنین این درایور در حال حاضر تمام تنظیمات فرکانس و ولتاژ یا امکاناتی مانند Curve Optimizer را در اختیار کاربر قرار نمی‌دهد.
آیا برنامه Ryzen Master برای لینوکس منتشر شده است؟
خیر؛ درایور AOD به‌تنهایی یک برنامه گرافیکی برای تنظیم پردازنده نیست. AMD فعلاً زیرساخت موردنیاز در سطح هسته لینوکس را ارائه کرده و ساخت رابط کاربری را به توسعه‌دهندگان ابزارهای دیگر واگذار کرده است.
یکی از ابزارهایی که ممکن است در آینده از این قابلیت‌ها پشتیبانی کند، CoreCtrl است؛ برنامه‌ای متن‌باز برای مدیریت و پایش سخت‌افزار در لینوکس. با این حال، نباید پشتیبانی کامل آن از درایور جدید AOD را قطعی فرض کرد. اضافه شدن قابلیت‌های تازه به ابزارهای موجود به کار توسعه‌دهندگان و وضعیت نهایی درایور بستگی دارد.
چه زمانی می‌توان از اورکلاک رسمی Ryzen در لینوکس استفاده کرد؟
در حال حاضر، ارائه وصله‌های AOD را باید گامی اولیه برای بهبود پشتیبانی رسمی از تنظیم پردازنده‌های رایزن در لینوکس دانست، نه انتشار یک قابلیت آماده برای تمام کاربران. وصله‌ها باید بررسی شوند و ممکن است پیش از ادغام در هسته اصلی، تغییراتی در عملکرد یا رابط آن‌ها ایجاد شود. هنوز نمی‌توان یک نسخه مشخص از لینوکس را به‌عنوان نسخه قطعی انتشار این قابلیت معرفی کرد.
اگر از لینوکس استفاده می‌کنید و می‌خواهید تنظیمات پردازنده رایزن خود را تغییر دهید، فعلاً باید از قابلیت‌های پشتیبانی‌شده در BIOS یا UEFI و ابزارهای سازگار با سخت‌افزار خود استفاده کنید. پیش از افزایش محدودیت توان یا تغییر تنظیمات پردازنده، سازگاری مادربورد و سیستم خنک‌کننده را بررسی کنید؛ افزایش توان مصرفی می‌تواند دما و مصرف برق را بالا ببرد.
گیم پلنت