فناوری DLSS 5 انویدیا با استفاده از هوش مصنوعی، نورپردازی و جزئیات بصری بازی‌ها را تغییر می‌دهد و می‌تواند گرافیک آن‌ها را واقع‌گرایانه‌تر کند. بااین‌حال، اجرای این فناوری فشار قابل‌توجهی به کارت گرافیک وارد می‌کند و حتی ممکن است سبک هنری اصلی بازی را تغییر دهد. ابزار متن‌باز OptiScaler راهکار جالبی ارائه کرده است: اجرای غیررسمی DLSS 5 در بعضی بازی‌های پشتیبانی‌نشده، دسترسی به تنظیمات پیشرفته و کاهش فشار پردازشی حتی روی برخی کارت‌های گرافیک قدیمی‌تر انویدیا.
فناوری DLSS 5 چیست و چه تفاوتی با نسخه‌های قبلی دارد؟
فناوری DLSS 5 نسل جدید قابلیت‌های گرافیکی انویدیا است که برخلاف نسخه‌های قدیمی‌تر، فقط روی افزایش وضوح تصویر یا نرخ فریم تمرکز ندارد. مهم‌ترین ویژگی آن Neural Rendering یا رندرینگ عصبی است که با کمک هوش مصنوعی، ظاهر نورپردازی و جنس سطوح را در تصاویر بازی بازسازی و تقویت می‌کند.
به عنوان مثال، این فناوری می‌تواند جزئیات پوست شخصیت‌ها، بازتاب نور، ظاهر پارچه‌ها و نورپردازی محیط را واقع‌گرایانه‌تر نمایش دهد. البته نتیجه همیشه مطلوب نیست؛ زیرا بعضی صحنه‌ها ممکن است بیش‌ازحد پردازش شوند و ظاهر آن‌ها با سبک هنری موردنظر سازندگان بازی تفاوت پیدا کند.
تفاوت قابلیت‌های اصلی DLSS به این صورت است:
- DLSS Super Resolution: افزایش وضوح تصویر با کمک هوش مصنوعی و رندر اولیه در رزولوشن پایین‌تر برای بهبود عملکرد.
- DLSS Frame Generation: تولید فریم‌های میانی برای افزایش تعداد فریم‌های نمایش‌داده‌شده.
- DLSS Multi Frame Generation: تولید چند فریم اضافی به‌ازای هر فریم رندرشده، با هدف افزایش روانی تصویر.
- DLSS 5 Neural Rendering: تغییر و تقویت ظاهر نورپردازی و متریال بازی با استفاده از مدل هوش مصنوعی.
پشتیبانی رسمی DLSS 5 در زمان نگارش این مطلب بر کارت‌های گرافیک سری RTX 50 متمرکز است، اما پروژه‌های غیررسمی امکان آزمایش آن روی تعدادی از کارت‌های گرافیک نسل قبل را نیز فراهم کرده‌اند.
اجرای DLSS 5 با OptiScaler روی کارت‌های گرافیک قدیمی‌تر
ابزار OptiScaler در اصل برای مدیریت و جایگزینی فناوری‌های افزایش وضوح تصویر در بازی‌ها طراحی شده است. نسخه‌های توسعه‌یافته و فورک‌های این پروژه اکنون امکان آزمایش رندرینگ عصبی DLSS 5 را نیز فراهم کرده‌اند.
یکی از جذاب‌ترین قابلیت‌ها، اجرای غیررسمی DLSS 5 روی کارت‌هایی مانند RTX 4070 و RTX 4070 Ti است. درحالی‌که پشتیبانی رسمی همچنان محدود است، بعضی نسخه‌های توسعه‌یافته OptiScaler با استفاده از فایل‌های مربوط به مدل عصبی انویدیا امکان اجرای آن را در بازی‌های سازگار فراهم می‌کنند.
این قابلیت به‌خصوص برای بازی‌هایی جالب است که از DLSS Super Resolution پشتیبانی می‌کنند، اما گزینه رندرینگ عصبی DLSS 5 را در تنظیمات خود ندارند.
کنترل ظاهر بازی با تنظیمات OptiScaler
یکی از مزیت‌های مهم OptiScaler این است که کاربر مجبور نیست نتیجه پردازش هوش مصنوعی را بدون تغییر بپذیرد. در نسخه‌های توسعه‌یافته سازگار با DLSS 5 تنظیمات متنوعی برای کنترل ظاهر بازی وجود دارد.
- Default: استفاده از سبک پیش‌فرض پردازش تصویر.
- Natural: تمرکز بر نمایش طبیعی‌تر تصویر و حفظ جزئیات ظریف.
- Cinematic: ایجاد ظاهری سینمایی‌تر با پردازش متفاوت رنگ و جزئیات.
- Model Selection: انتخاب مدل‌های موجود مانند A و B یا C، در نسخه‌هایی که این قابلیت را ارائه می‌کنند.
- Render Resolution: کنترل رزولوشنی که پردازش عصبی روی آن انجام می‌شود.
- Structure Intensity و Tone Intensity: کنترل شدت تغییرات ساختاری و ظاهری تصویر در نسخه‌های پشتیبانی‌شده.
به این ترتیب، می‌توان شدت تغییرات بصری را کاهش داد تا جزئیات اصلی بازی کمتر دستخوش تغییر شوند یا در صورت تمایل از پردازش قوی‌تر برای ایجاد جلوه‌های چشمگیرتر استفاده کرد.
البته امکانات دقیق به نسخه OptiScaler و فورک مورد استفاده بستگی دارند. همه این گزینه‌ها لزوماً در نسخه اصلی یا تمام بازی‌ها در دسترس نیستند.
افزایش FPS و کاهش افت فریم DLSS 5 با OptiScaler
یکی از بزرگ‌ترین مشکلات اجرای DLSS 5 مصرف بالای توان پردازشی کارت گرافیک است. پردازش مدل عصبی می‌تواند زمان رندر هر فریم را افزایش دهد و در بعضی شرایط افت فریم چشمگیری ایجاد کند.
راهکار جالب OptiScaler این است که در نسخه‌های بهینه‌سازی‌شده، امکان اجرای Neural Rendering پیش از مرحله افزایش وضوح تصویر فراهم شده است.
در روش معمول، اگر بازی با رزولوشن 1440p یا 4K اجرا شود، پردازش عصبی ممکن است روی تصویر نهایی انجام شود. اما با تکنیک Pre-SR، ابتدا پردازش عصبی روی تصویر کم‌رزولوشن‌تر انجام می‌شود و سپس DLSS Super Resolution آن را به رزولوشن خروجی ارتقا می‌دهد.
این روش تعداد پیکسل‌هایی را که مدل عصبی باید پردازش کند کاهش می‌دهد و می‌تواند عملکرد را بهبود دهد.
مقایسه عملکرد DLSS 5 در حالت عادی و بهینه‌شده
در یکی از بنچمارک‌های منتشرشده برای کارت گرافیک RTX 4070 در رزولوشن 1440p، نتایج بازی Control Resonant با تنظیمات مشخص،میانگین فریم رندرشده، بدون احتساب Frame Generation نشان می‌دهد که حالت Performance بهینه‌شده توانسته نرخ فریم را از حدود ۳۴ به ۵۵ برساند؛ یعنی نزدیک به ۶۱ درصد افزایش نسبت به اجرای معمول DLSS 5 در همان آزمایش.
نتایج آزمایش یک نسخه توسعه‌یافته OptiScaler؛ قابل تعمیم به همه بازی‌ها نیست. از طرفی کاهش رزولوشن پردازش یا اجرای مدل عصبی در فریم‌های کمتر ممکن است باعث کاهش جزئیات، لرزش تصویر یا تغییرات نامنظم نورپردازی شود.
تأثیر Multi Frame Generation بر روانی بازی
برخی فورک‌های OptiScaler امکان آزمایش Multi Frame Generation با ضرایب مختلف را حتی روی بعضی کارت‌های سری RTX 40 فراهم کرده‌اند. این قابلیت می‌تواند تعداد فریم‌های خروجی را افزایش دهد، اما نباید آن را با افزایش واقعی سرعت رندر بازی اشتباه گرفت.
به عنوان مثال، تولید چند فریم میانی ممکن است باعث شود نمایشگر تصویر روان‌تری نشان دهد، ولی لزوماً تأخیر ورودی یا سرعت پاسخ‌دهی بازی به همان نسبت بهتر نمی‌شود.
بنابراین هنگام بررسی عملکرد، بهتر است علاوه بر FPS نمایش‌داده‌شده، نرخ فریم واقعی بازی و زمان رندر هر فریم نیز بررسی شود.
نکات مهم برای استفاده از DLSS 5 و OptiScaler در بازی‌ها
با وجود امکانات جذاب OptiScaler، اجرای DLSS 5 از طریق روش‌های غیررسمی هنوز محدودیت‌هایی دارد. سازگاری این ابزار به بازی، نسخه درایور کارت گرافیک و فایل‌های مورد استفاده بستگی دارد.
برای استفاده از این قابلیت‌ها بهتر است چند نکته را در نظر بگیرید:
- سازگاری کارت گرافیک: پشتیبانی غیررسمی از بعضی کارت‌های RTX 40 به معنای سازگاری تمام کارت‌های قدیمی انویدیا نیست.
- نسخه برنامه: قابلیت Neural Rendering ممکن است فقط در فورک‌ها یا بیلدهای توسعه‌ای خاص موجود باشد.
- فایل‌های DLSS: بعضی روش‌ها به کتابخانه‌های اختصاصی انویدیا نیاز دارند که باید از مسیرهای معتبر و قانونی تهیه شوند.
- بازی‌های آنلاین: تزریق فایل DLL یا تغییر مسیر رندر ممکن است با سیستم‌های ضدتقلب تداخل داشته باشد و حتی محدودیت حساب کاربری ایجاد کند.
- کیفیت تصویر: بهتر است حالت‌های مختلف را در صحنه‌های متحرک و نورپردازی‌های متفاوت امتحان کنید؛ زیرا نتیجه یک تصویر ثابت معیار کافی نیست.
برای مقایسه دقیق عملکرد نیز بهتر است از یک صحنه ثابت، تنظیمات یکسان و ابزار اندازه‌گیری نرخ فریم استفاده شود.
اگر هدف اصلی شما بیشترین FPS ممکن است، احتمالاً استفاده از DLSS Super Resolution بدون Neural Rendering در بسیاری از بازی‌ها انتخاب مناسب‌تری خواهد بود. اما اگر به تجربه گرافیک متفاوت و پردازش هوش مصنوعی علاقه دارید، OptiScaler امکانات آزمایشی جالبی در اختیار شما قرار می‌دهد.
در نهایت، فناوری DLSS 5 می‌تواند یکی از تغییرات مهم در آینده گرافیک بازی‌های کامپیوتری باشد، اما میزان موفقیت آن به کیفیت مدل‌های هوش مصنوعی و آزادی عمل کاربران در تنظیم نتیجه وابسته است. OptiScaler نشان می‌دهد که با تغییر روش اجرای رندرینگ عصبی، می‌توان بخشی از هزینه پردازشی آن را کاهش داد و حتی روی سخت‌افزارهای فاقد پشتیبانی رسمی، قابلیت‌های جدیدی را آزمایش کرد.
گیم پلنت