گرافیک مجتمع چیست؟ قدرت گرافیک داخلی پردازنده‌های جدید AMD و اینتل

پردازنده‌های جدید فقط برای اجرای محاسبات و پردازش‌های عمومی طراحی نشده‌اند؛ بسیاری از آن‌ها یک واحد گرافیکی داخلی (iGPU) دارند که می‌تواند بدون کارت گرافیک مجزا، بازی‌های سبک و حتی بعضی بازی‌های نسبتاً سنگین را اجرا کند. علاوه بر این، گرافیک مجتمع در پردازش ویدیو، رمزگذاری و رمزگشایی فایل‌ها و کاهش فشار کاری پردازنده نیز کاربرد دارد. نکته جالب این است که قدرت بعضی از گرافیک‌های مجتمع جدید به کارت‌های گرافیک اقتصادی نسل‌های قبلی رسیده یا از آن‌ها فراتر رفته است.

آیا گرافیک مجتمع پردازنده می‌تواند از کارت گرافیک GTX 1050 قوی‌تر باشد؟

تا چند سال پیش، گرافیک داخلی پردازنده بیشتر برای نمایش تصویر، وب‌گردی و اجرای نرم‌افزارهای سبک استفاده می‌شد؛ اما این وضعیت در پردازنده‌های جدید تغییر کرده است. شرکت‌های AMD و Intel در نسل‌های جدید پردازنده‌های خود از واحدهای گرافیکی قدرتمندتری استفاده می‌کنند که در بعضی شرایط می‌توانند با کارت گرافیک مجزای اقتصادی نسل‌های گذشته رقابت کنند.

به عنوان مثال، پردازنده AMD Ryzen 7 8700G به گرافیک مجتمع Radeon 780M مجهز شده است. این واحد گرافیکی در بسیاری از آزمون‌ها عملکردی بالاتر از GTX 1050 دارد و به محدوده عملکرد GTX 1050 Ti نزدیک می‌شود. البته نتیجه نهایی به نوع بازی، سرعت رم و توان مصرفی پردازنده بستگی دارد.

کدام پردازنده‌ها گرافیک مجتمع قدرتمندی دارند؟

در حال حاضر بعضی از پردازنده‌های جدید AMD و Intel از گرافیک مجتمع قدرتمندی استفاده می‌کنند. مهم‌ترین نمونه‌ها عبارت‌اند از:

• AMD Ryzen 7 8700G: مجهز به Radeon 780M و مناسب برای سیستم‌های دسکتاپ اقتصادی بدون کارت گرافیک مجزا.
• AMD Ryzen AI 300: برخی مدل‌ها از Radeon 890M استفاده می‌کنند که برای اجرای بازی‌های بیشتری نسبت به گرافیک‌های مجتمع قدیمی مناسب است.
• AMD Ryzen 7000 و 8000 لپ‌تاپی: برخی مدل‌ها به Radeon 780M مجهز هستند.
• Intel Core Ultra 200V: دارای گرافیک Intel Arc 140V در مدل‌های مجهز به این واحد گرافیکی.
• Intel Core Ultra Series 3: برخی مدل‌ها از گرافیک Arc B390 استفاده می‌کنند که نسبت به نسل‌های قبلی پیشرفت قابل‌توجهی دارد.

چرا بعضی از گرافیک‌های مجتمع از کارت‌های گرافیک قدیمی قوی‌تر هستند؟

یکی از دلایل اصلی افزایش قدرت گرافیک مجتمع، استفاده از معماری‌های جدیدتر و تعداد بیشتر واحدهای پردازشی است. علاوه بر این، بهبود مدیریت توان و افزایش سرعت حافظه‌های DDR5 نیز نقش مهمی در عملکرد این واحدها دارند.

در مقابل، پردازنده‌های دسکتاپ معمولی همیشه گرافیک قدرتمندی ندارند. به عنوان مثال، برخی مدل‌های Ryzen 5 7600X تنها دو واحد محاسباتی گرافیکی دارند و برای اجرای بازی‌های سنگین طراحی نشده‌اند.

بنابراین هنگام بررسی قدرت گرافیک مجتمع، صرفاً به جدید بودن پردازنده یا تعداد هسته‌های CPU توجه نکنید؛ مدل دقیق GPU داخلی اهمیت زیادی دارد.

اجرای بازی با گرافیک داخلی؛ آیا به کارت گرافیک مجزا نیاز داریم؟

یکی از کاربردهای جذاب گرافیک مجتمع جدید، اجرای بازی‌های کامپیوتری بدون خرید کارت گرافیک جداگانه است. البته نباید انتظار داشته باشید تمام بازی‌های جدید با بالاترین کیفیت اجرا شوند. عملکرد گرافیک داخلی به نوع بازی و تنظیمات گرافیکی آن وابستگی زیادی دارد.

آزمون‌های انجام‌شده روی Ryzen 7 8700G با گرافیک Radeon 780M در وضوح 1080p و تنظیمات گرافیکی پایین، نتایج جالبی نشان داده‌اند.

عملکرد Radeon 780M در بازی‌های مختلف چقدر است؟

در آزمون‌های منتشرشده برای Ryzen 7 8700G، این پردازنده توانسته در بعضی بازی‌ها نرخ فریم مناسبی ارائه دهد. نتایج گزارش‌شده شامل موارد زیر است:

این اعداد نشان می‌دهند که گرافیک مجتمع قدرتمند می‌تواند برای بازی‌های رقابتی و بعضی عناوین سنگین‌تر نیز قابل استفاده باشد. با این حال، این نتایج مربوط به یک پردازنده و شرایط آزمایش مشخص هستند و نباید آن‌ها را برای تمام سیستم‌های مجهز به Radeon 780M یکسان در نظر گرفت.

چه عواملی روی سرعت بازی با گرافیک مجتمع تأثیر می‌گذارند؟

برخلاف کارت گرافیک مجزا، گرافیک مجتمع معمولاً حافظه اختصاصی مستقلی ندارد و بخشی از رم کامپیوتر را برای پردازش تصاویر استفاده می‌کند. به همین دلیل، سرعت و نحوه نصب رم تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد بازی دارد.

مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

• سرعت رم: حافظه سریع‌تر می‌تواند پهنای باند بیشتری در اختیار گرافیک مجتمع قرار دهد.
• حالت دوکاناله: استفاده از دو ماژول رم سازگار می‌تواند پهنای باند حافظه را افزایش دهد.
• ظرفیت رم: گرافیک داخلی بخشی از حافظه سیستم را مصرف می‌کند؛ بنابراین ظرفیت کافی برای اجرای هم‌زمان ویندوز و بازی اهمیت دارد.
• توان مصرفی پردازنده: CPU و GPU ممکن است از محدودیت توان مشترکی استفاده کنند و افزایش بار یکی روی عملکرد دیگری تأثیر بگذارد.
• تنظیمات گرافیکی بازی: کاهش کیفیت سایه‌ها و بافت‌ها و استفاده از وضوح مناسب می‌تواند نرخ فریم را افزایش دهد.

به همین دلیل، حتی اگر دو کامپیوتر پردازنده یکسانی داشته باشند، ممکن است به دلیل تفاوت رم و سیستم خنک‌کننده عملکرد متفاوتی در بازی ارائه دهند.

کاربرد گرافیک مجتمع در پردازش ویدیو و کاهش فشار CPU

حتی اگر گرافیک داخلی پردازنده برای اجرای بازی‌های جدید قدرت کافی نداشته باشد، باز هم می‌تواند کاربرد مهمی داشته باشد. بسیاری از پردازنده‌ها علاوه بر واحدهای محاسباتی گرافیکی، موتور پردازش اختصاصی ویدیو دارند که وظیفه رمزگذاری و رمزگشایی فایل‌های ویدیویی را بر عهده می‌گیرد.

این بخش از گرافیک مجتمع می‌تواند بدون استفاده سنگین از هسته‌های پردازنده، عملیات پردازش ویدیو را انجام دهد. در نتیجه هنگام تبدیل فایل‌های ویدیویی یا ضبط و پخش زنده، بخشی از بار کاری CPU کاهش پیدا می‌کند.

به عنوان مثال، حتی پردازنده‌ای با گرافیک مجتمع ضعیف ممکن است از موتور پردازش ویدیویی قدرتمندی برخوردار باشد. بنابراین تعداد هسته‌های گرافیکی به‌تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی توانایی پردازش ویدیو نیست.

رمزگذاری ویدیو با فناوری AMD و Intel چه تفاوتی دارد؟

شرکت Intel فناوری اختصاصی Quick Sync Video را برای شتاب‌دهی سخت‌افزاری پردازش ویدیو ارائه می‌کند. در پردازنده‌های سازگار، این فناوری می‌تواند عملیات رمزگذاری و رمزگشایی را با استفاده از بخش اختصاصی پردازنده گرافیکی انجام دهد.

در طرف دیگر، پردازنده‌های AMD نیز از موتورهای پردازش ویدیویی سخت‌افزاری استفاده می‌کنند که بسته به مدل، از فرمت‌هایی مانند H.264 و HEVC و AV1 پشتیبانی می‌کنند.

به عنوان مثال، مشخصات رسمی Ryzen 7 8700G پشتیبانی سخت‌افزاری از رمزگذاری و رمزگشایی چندین فرمت ویدیویی را نشان می‌دهد.

استفاده از گرافیک داخلی در OBS و HandBrake

یکی از کاربردهای عملی موتور پردازش ویدیویی، ضبط و پخش زنده با نرم‌افزار OBS است. در صورت پشتیبانی پردازنده و فعال بودن گرافیک مجتمع، می‌توانید از رمزگذار سخت‌افزاری AMD یا Intel استفاده کنید تا فشار کمتری به هسته‌های CPU وارد شود.

در OBS، تنظیمات مربوط به رمزگذار ویدیو در بخش خروجی قرار دارند:

در قسمت Video Encoder، بسته به سخت‌افزار می‌توانید گزینه‌هایی مانند AMD HW یا Intel Quick Sync را انتخاب کنید. نام دقیق گزینه‌ها به مدل پردازنده و نسخه نرم‌افزار بستگی دارد.

نرم‌افزار HandBrake نیز برای تبدیل و فشرده‌سازی ویدیو کاربرد دارد. این برنامه در پردازنده‌های سازگار می‌تواند از رمزگذارهای سخت‌افزاری استفاده کند تا عملیات تبدیل ویدیو با کمک موتور اختصاصی گرافیک انجام شود.

در این قسمت می‌توانید رمزگذار سازگار با سخت‌افزار خود را انتخاب کنید. توجه داشته باشید که رمزگذاری سخت‌افزاری همیشه به معنی کیفیت بهتر نیست؛ در بعضی تنظیمات، رمزگذار نرم‌افزاری می‌تواند کیفیت تصویر بهتری در حجم یکسان ارائه دهد.

آیا گرافیک مجتمع می‌تواند جایگزین کارت گرافیک مجزا شود؟

گرافیک‌های مجتمع امروزی نسبت به نسل‌های قدیمی پیشرفت زیادی کرده‌اند و دیگر نمی‌توان آن‌ها را صرفاً برای نمایش تصویر و کارهای ساده مناسب دانست. بعضی مدل‌ها مانند Radeon 780M و Intel Arc B390 حتی برای اجرای بازی‌های نسبتاً سنگین نیز توانایی قابل‌توجهی دارند.

با این حال، گرافیک مجتمع هنوز محدودیت‌هایی دارد و برای اجرای بازی‌های AAA با تنظیمات بالا یا پردازش‌های سنگین سه‌بعدی، کارت گرافیک مجزا انتخاب مناسب‌تری است.

در مجموع، اگر استفاده اصلی شما وب‌گردی، کارهای روزمره، تماشای ویدیو، تدوین سبک و اجرای بازی‌های رقابتی است، خرید پردازنده‌ای با گرافیک مجتمع قدرتمند می‌تواند هزینه تهیه کارت گرافیک را کاهش دهد. هنگام انتخاب نیز بهتر است علاوه بر مدل پردازنده، قدرت گرافیکی، نوع رم و قابلیت‌های رمزگذاری ویدیویی آن را بررسی کنید.

گیم پلنت