زمانی نصب کردن CCleaner روی یک کامپیوتر ویندوزی جدید، تقریباً به اندازه نصب مرورگر عادی بود. یک برنامه قدرتمند برای پاکسازی فایلهای اضافی و رجیستری ویندوز و کش برنامهها و غیره. اما اعتبار CCleaner در سالهای اخیر از بین رفته و علت آن مشکلات امنیتی، نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی، پیشنهادهای تبلیغاتی مداوم برای خرید نسخههای پولی و اضافه شدن قابلیتهای مختلف و شاید کمتر کاربردی به این برنامه است.
همین موضوع باعث شد FluentCleaner، یک ابزار رایگان و متنباز برای پاکسازی ویندوز که توسط builtbybel ساخته شده، توجهها را به خودش جلب کند. هدف این برنامه برگرداندن همان سادگیای است که در ابتدا باعث محبوبیت ابزارهایی مثل CCleaner شد. FluentCleaner فایلهای قابل حذف را پیدا میکند، توضیح میدهد هرکدام چه هستند و در نهایت این کاربر است که تصمیم میگیرد چه چیزی حذف شود. در ادامه با یک جایگزین عالی برای CCleaner آشنا میشویم که نصب کردن آن حتی روی یک سیستم گیمینگ سریع و عالی، بسیار مفید است. با گیم پلنت همراه باشید.
CCleaner سرمایه اعتمادش را خرج کرد
برگرداندن اعتماد خیلی سختتر از نصب دوباره یک نرمافزار است
CCleaner در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و بیشتر از یک دهه به عنوان یکی از محبوبترین ابزارهای پاکسازی ویندوز شناخته میشد؛ تا جایی که خیلیها بدون فکر کردن، آن را روی کامپیوترشان نصب میکردند. شرکت Piriform در ژوئیه ۲۰۱۷ به Avast فروخته شد و مدت زیادی نگذشت که مهاجمان به محیط ساخت نرمافزار نفوذ کردند و یک درِ پشتی را داخل فایل نصب امضاشده CCleaner 5.33 قرار دادند.
شرکت Cisco Talos فایل دستکاریشده را شناسایی کرد و گزارش داد که پیش از حذف آن، ۲.۲۷ میلیون کاربر این نسخه را دانلود کرده بودند. البته Piriform و Avast خودشان کد مخرب را وارد نرمافزار نکرده بودند، اما چنین حمله گستردهای به زنجیره تأمین نرمافزار، طبیعتاً ضربه بزرگی به اعتبار CCleaner وارد کرد.
سال بعد هم حاشیه دیگری به وجود آمد. CCleaner 5.45 قابلیتی به نام Active Monitoring داشت که حتی بعد از غیرفعال شدن، پس از هر بار راهاندازی مجدد ویندوز دوباره فعال میشد. این قابلیت اطلاعات آماری را برای Piriform ارسال میکرد و از طریق رابط معمول برنامه هم به طور کامل بسته نمیشد. واکنش منفی کاربران باعث شد Piriform و Avast این نسخه را کنار بگذارند و به نسخه قبلی برگردند. امروزه CCleaner در مالکیت Gen Digital است؛ همان شرکتی که مالک Norton و Avast هم محسوب میشود.
البته این موضوع به این معنی نیست که نسخه امروزی CCleaner ناامن است. نسخه فعلی به یک مجموعه نرمافزاری گستردهتر تبدیل شده که ابزارهای پولی برای بهبود عملکرد، بهروزرسانی درایورها و نرمافزارها، پایش لحظهای و پاکسازی زمانبندیشده را هم ارائه میدهد. بااینحال، این محصول دیگر فاصله زیادی با همان ابزار ساده و متمرکزی دارد که بسیاری از کاربران قدیمی به یاد دارند. همین مسئله تا حدی توضیح میدهد که چرا FluentCleaner به وجود آمده است.
FluentCleaner دوباره اختیار حذف فایلها را به کاربر میدهد
قبل از حذف فایلهای اضافی، نشان بده چه چیزی قرار است حذف شود
FluentCleaner از طریق صفحه انتشارهای GitHub عرضه میشود و نسخه 26.07.02 آن که در ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شده، مورد بررسی قرار گرفته است. نصب برنامه هم کاملاً ساده است: فایل فشرده را دانلود میکنید، آن را از حالت فشرده خارج میکنید و فایل FCleaner.exe را اجرا میکنید. این برنامه به Windows 10 نسخه 2004 با بیلد 19041 یا جدیدتر نیاز دارد. همچنین اگر Windows App SDK 2.0.1 Runtime روی سیستم نصب نباشد، باید آن را جداگانه نصب کنید.
رابط کاربری برنامه هم از همان ابتدا قابل فهم است. آیکونهای بخشهای مختلف در سمت چپ قرار دارند، دستهبندی برنامهها در پنل کناری نمایش داده میشود و نتایج اسکن در بخش بزرگ سمت راست دیده میشوند. گزینه Analyze در پایین سمت چپ و Run Cleaner در پایین سمت راست قرار گرفتهاند.
در سیستم آزمایشی مجهز به Windows 11 Pro 25H2، پردازنده Intel Core i7-7600U و ۱۶ گیگابایت رم، FluentCleaner توانست ۲۴۲ برنامه را در قالب ۳۷۲۱ مورد شناسایی کند. این موارد هم در دستههایی با نامهای آشنا مثل Windows، Chrome، Firefox، Edge، Brave، Spotify و Microsoft Store قرار گرفته بودند.
بخش زیادی از این موارد از پایگاه داده Winapp2.ini میآیند؛ یک پایگاه داده جامعهمحور که مشخص میکند هر برنامه چه فایلهای کش، فایلهای موقت، تاریخچهها و ردپاهای رجیستری قابل حذف دارد. FluentCleaner این اطلاعات را با موتور اختصاصی خودش پردازش میکند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون CCleaner 7 دیگر با پایگاه داده Winapp2 سازگار نیست.
اولین اسکن FluentCleaner، حدود ۶.۸۷ گیگابایت فایل قابل حذف را در ۴۳۹۱۵ فایل و ۵۸ مورد رجیستری پیدا کرد. کش Chrome بهتنهایی ۱.۹۶ گیگابایت فضا گرفته بود، فایلهای موقت ویندوز ۱.۲۵ گیگابایت دیگر اشغال کرده بودند و Brave هم ۶۵۹.۳ مگابایت فایل اضافی داشت.
این برنامه همچنین مواردی مثل سطل بازیافت، دادههای ذخیرهشده مرورگرها، Windows Error Reporting، فایلهای Windows Update و کش برنامههای مختلف را جداگانه نشان داد و همه چیز را صرفاً در قالب یک عدد بزرگ برای «فایلهای اضافی» خلاصه نکرد.
اجرای عملیات پاکسازی باعث حذف ۴۳۲۰۴ فایل و آزاد شدن ۶.۸۱ گیگابایت فضا شد. این مقدار فضای آزادشده قابل توجه بود، اما طبیعتاً به این معنی نبود که لپتاپ ناگهان سریعتر شده است. حدود ۶۸ مگابایت از فایلها باقی ماند، چون Chrome و Brave همچنان باز بودند و FluentCleaner هشدار داد که فایلهای قفلشده مرورگر حذف نخواهند شد.
برنامه درباره یک مورد دیگر هم هشدار میدهد: قانون پاکسازی تاریخچه مرور Firefox میتواند بوکمارکها را هم حذف کند، چون فایل places.sqlite هر دو نوع اطلاعات را در خود نگه میدارد. در جدیدترین بهروزرسانی پایگاه داده، یک قانون مربوط به Office که باعث حذف اسناد سنجاقشده میشد غیرفعال شده و یک قانون مربوط به Opera که میتوانست نشستها و اطلاعات ورود را حذف کند نیز اصلاح شده است.
قوانین عمومی و هشدارهای واضح باعث میشوند چنین مشکلاتی راحتتر دیده شوند، اما همچنان نباید تصور کرد که تمام گزینههای پاکسازی کاملاً بیخطر هستند.
FluentCleaner فقط در صورت نیاز وارد جزئیات میشود
کاربران حرفهای از امکانات پشتصحنه آن خوششان میآید
FluentCleaner یک ترمینال داخلی هم دارد که برای کاربرانی طراحی شده که گاهی ترجیح میدهند به جای انتخاب گزینههای مختلف، از دستور استفاده کنند. این بخش اطلاعات پایه سیستم را نمایش میدهد، دستورهای پاکسازی و تحلیل را اجرا میکند و هنگام تایپ، موارد مرتبط را پیشنهاد میدهد.
بااینحال، برای بیشتر کاربران همان صفحه اصلی Cleaner انتخاب بهتری است، چون قبل از حذف فایلها اطلاعات لازم درباره دستهبندیها، تعداد فایلها و هشدارها را در اختیارشان میگذارد. در حال حاضر بهتر است ترمینال را بیشتر به عنوان یک روش سریعتر برای اجرای عملیات مشخص در نظر گرفت، نه جایگزینی کامل برای رابط گرافیکی. البته اگر کاربر حرفهای باشید و بخواهید فرایندهای نگهداری مشخص و قابل تکراری ایجاد کنید، اجرای دستورات میتواند بسیار کاربردی باشد؛ مخصوصاً وقتی از قبل بدانید به کدام قوانین پاکسازی اعتماد دارید.
FluentCleaner یک قابلیت اختیاری برای توضیح موارد پاکسازی با هوش مصنوعی هم دارد؛ هرچند اسم این قابلیت در ابتدا ممکن است کمی حساسیت ایجاد کند. هوش مصنوعی سیستم را اسکن نمیکند، خودش فایل انتخاب نمیکند و تصمیم نمیگیرد چه چیزی باید حذف شود. این قابلیت فقط زمانی که کاربر درخواست کند، درباره یک مورد خاص از فهرست پاکسازی توضیح میدهد.
برای فعال کردن نسخه آزمایشی این قابلیت باید یک کلید API شخصی از Groq داشته باشید و طبق توضیحات بخش تنظیمات، هیچ اطلاعاتی بدون اقدام مستقیم کاربر ارسال نمیشود.
این قابلیت برای قوانین ناشناخته Winapp2 که اسمشان اطلاعات چندانی درباره کاربردشان نمیدهد، میتواند مفید باشد. بااینحال، امکان بررسی خود قوانین برای ارزیابی دقیقتر، ارزش بیشتری دارد. FluentCleaner میتواند اطلاعاتی مثل FileKey، RegKey و دستورهای شناسایی یک مورد را نمایش دهد. در نتیجه، به جای تکیه بر یک توضیح تولیدشده توسط هوش مصنوعی، اطلاعات واقعی و قابل بررسی در اختیار کاربر قرار میگیرد.
FluentCleaner امکانات دیگری مثل استثناهای سراسری، اجرای دستور بعد از پاکسازی، تاریخچه عملیات پاکسازی و پایگاههای داده اختیاری Winapp3 و Winappx را هم در بخش Settings ارائه میدهد.
پایگاههای داده تهاجمیتر در این بررسی نصب نشدند. قوانین قابل بررسی و هشدارهای واضح اعتماد به برنامه را بیشتر میکنند، اما همچنان نباید تصور کرد هر گزینهای که در برنامه وجود دارد، لزوماً انتخاب مناسبی است.
FluentCleaner به جای اجرای یک پاکسازی گسترده و کورکورانه رجیستری که تلاش میکند کلیدهای مختلف را به عنوان خطا شناسایی کند، فقط همان ردپاهای رجیستری مشخصشده در قوانین خودش را بررسی میکند.
چیزی که واقعاً کم بود، اعتماد بود
FluentCleaner توانسته جایگاه ثابتی در سیستمهای ویندوزی پیدا کند و برای کاربران ویندوز، انتخاب آن را به CCleaner ترجیح میدهم. ابزار Storage Sense برای نگهداریهای معمول همچنان کافی است و FluentCleaner هم قرار نیست کامپیوتری را که از قبل فضای خالی زیادی دارد، به شکل جادویی سریعتر کند.
ارزش اصلی FluentCleaner در پوشش گستردهتر برنامهها، قوانین شفافتر و مهمتر از همه، امکان بررسی فایلهایی است که قرار است حذف شوند؛ یعنی قبل از اینکه برنامه دست به چیزی بزند، کاربر میتواند تصمیم نهایی را بگیرد.
این همان معیاری است که باید برای ارزیابی هر نرمافزار پاکسازی ویندوز در نظر گرفت. سؤال اصلی این نیست که یک برنامه ادعا میکند چند گیگابایت فایل اضافی پیدا کرده است؛ سؤال مهمتر این است که آیا توضیح میدهد این فایلها دقیقاً چه هستند، مواردی را که قصد حذفشان را دارد نشان میدهد و در نهایت اختیار تصمیمگیری را همچنان در دست کاربر نگه میدارد. CCleaner اعتبارش را خودش از بین برد؛ این برنامه متنباز میخواهد جای آن را بگیرد
زمانی نصب کردن CCleaner روی یک کامپیوتر ویندوزی جدید، تقریباً به اندازه نصب مرورگر عادی بود. اما این اعتبار در سالهای بعد دوام نیاورد. مشکلات امنیتی، نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی، پیشنهادهای تبلیغاتی مداوم برای خرید نسخههای پولی و اضافه شدن قابلیتهای مختلف، کمکم اعتماد کاربران به این نرمافزار را از بین برد.
همین موضوع باعث شد FluentCleaner، یک ابزار رایگان و متنباز برای پاکسازی ویندوز که توسط builtbybel ساخته شده، توجهها را به خودش جلب کند. هدف این برنامه برگرداندن همان سادگیای است که در ابتدا باعث محبوبیت ابزارهایی مثل CCleaner شد. FluentCleaner فایلهای قابل حذف را پیدا میکند، توضیح میدهد هرکدام چه هستند و در نهایت این کاربر است که تصمیم میگیرد چه چیزی حذف شود.
گیم پلنت