با اینکه برای بیشتر خانهها و به خصوص در کشور ما که سرعت اینترنت پایین است، هنوز پورت و کابل LAN با سرعتی در حد ۱ گیگابیت بر ثانیه کاملاً کافی است، افزایش سرعت اینترنت و نیاز بیشتر دستگاههای داخل شبکه به پهنای باند LAN نشان میدهد که دوران استفاده از شبکه کابلی سریعتر، زودتر از چیزی که فکر میکنیم از راه میرسد.
قدم بعدی در این مسیر 2.5GbE یا به زبان دیگر شبکه کابلی با سرعتی در حدود ۲.۵ گیگابیت بر ثانیه که البته با تقسیم کردن بر ۸، به سرعتی در حدود ۳۰۰ مگابایت بر ثانیه میرسید. استانداردی که روی کاغذ باید یک ارتقای ساده از شبکه 1GbE باشد. کافی است یک روتر و کارت شبکه جدید بخرید و از سرعت بالاتر لذت ببرید. اما در عمل، اشتباهات و ناهماهنگیهای صنعت شبکه باعث شدهاند شبکه 2.5 گیگابیتی آنقدرها هم که انتظار داریم بیدردسر نباشد.
در ادامه به این سوال پاسخ میدهیم که مشکلات ارتقا دادن مادربورد و تجهیزاتی نظیر کارت شبکه و مودم یا روتر برای استفاده از کابل اترنت 2.5GbE چیست. با گیم پلنت همراه باشید.
قرار بود 2.5GbE سادهترین ارتقای شبکه باشد
دو برابر سرعت، بدون دردسر؟
فلسفه 2.5GbE بسیار ساده است. بیشتر کاربران به اترنت 10 گیگابیتی نیازی ندارند و احتمالاً هیچوقت هم به آن احتیاج پیدا نمیکنند. تجهیزات شبکه 10GbE بیشتر برای محیطهای تجاری و حرفهای طراحی شدهاند و تهیه و راهاندازی چنین شبکهای در خانه هم هزینه زیادی دارد. در مقابل، اتصال 2.5Gbps میتواند برای سالها فضای کافی در اختیار شما قرار دهد و از این نظر یک ارتقای منطقی به حساب میآید.
نکته مهم این است که برای راهاندازی 2.5GbE معمولاً نیازی به تعویض کابلهای شبکه ندارید. کابلهای Cat5e و Cat6 میتوانند از این سرعت پشتیبانی کنند؛ بنابراین لازم نیست برای ارتقای شبکه، کابلکشی جدیدی انجام دهید.
این موضوع با توجه به افزایش دسترسی به اینترنتهای گیگابیتی، اهمیت بیشتری پیدا میکند. امروزه در بسیاری از مادربوردها، روترها و دستگاههای NAS حداقل یک پورت 2.5GbE دیده میشود.
اما مشکل از جایی شروع میشود که تصور کنیم وجود لوگوی 2.5GbE روی یک دستگاه، تضمین میکند همهچیز بدون مشکل کار خواهد کرد. استاندارد IEEE 802.3bz روی کاغذ کاملاً مناسب است، اما سالها استفاده از سختافزارهای ناهماهنگ، فریمورهای دارای باگ، درایورهای ناپخته و مشکلات سازگاری باعث شده بعضی کاربران بعد از خرید تجهیزات گرانقیمت، همچنان فقط سرعت 1Gbps دریافت کنند یا حتی با قطع شدن مکرر اتصال مواجه شوند.
انتقال از NBASE-T به استاندارد IEEE بدون دردسر نبود
استاندارد نهایی چطور باعث ایجاد مشکلات قدیمی شد؟
یکی از دلایل اصلی مشکلاتی که امروزه در برخی تجهیزات شبکه 2.5 گیگابیتی دیده میشود، به نحوه شکلگیری استاندارد نهایی برمیگردد.
قبل از نهایی شدن استاندارد 802.3bz، گروهی به نام NBASE-T Alliance برای توسعه فناوری شبکههای سریعتر از 1Gbps شکل گرفت. هدف این بود که بتوان بدون تعویض کابلهای موجود، سرعت شبکه را افزایش داد.
با این حال، بعضی تجهیزات قبل از نهایی شدن استاندارد وارد بازار شدند. اگرچه استاندارد 802.3bz از نظر رسمی با سختافزارهای قدیمیتر NBASE-T سازگار است، در دنیای واقعی مشکلات مختلفی ایجاد شد.
برخی چیپستهای شبکه هم به ناسازگاری و عملکرد ناپایدار در حالت 2.5GbE معروف شدهاند. این مشکلات آنقدر گسترده نیستند که بتوان گفت 2.5GbE فناوری ناموفقی است، اما تعداد موارد خاص و غیرعادی به اندازهای هست که میتواند تجربه کاربر را خراب کند.
از طرفی، تجهیزات شبکه مثل سوئیچ و روتر معمولاً سالها مورد استفاده قرار میگیرند و ممکن است فریمور آنها به طور مرتب بهروزرسانی نشود. همین موضوع میتواند باعث شود سختافزار قدیمیتر با تجهیزات جدید 2.5GbE به مشکل بخورد.
اگر بخواهید یک سوئیچ، کارت شبکه یا روتر قدیمی یا دستدوم را وارد شبکه 2.5GbE خود کنید، ممکن است متوجه شوید که دستگاه با سرعتی که روی مشخصاتش نوشته شده کار نمیکند یا حتی اصلاً حاضر نیست با تجهیزات جدید ارتباط برقرار کند.
در چنین شرایطی باید آماده بهروزرسانی فریمور، تغییر درایور کارت شبکه و بررسی تنظیمات شبکه باشید؛ البته اگر در نهایت از دست این دردسرها خسته نشوید و تصمیم نگیرید یک کارت شبکه، سوئیچ یا روتر جدید بخرید!
بسیاری از مشکلات از Auto-Negotiation شروع میشوند
مشکل اصلی گاهی پشت یک اتصال ظاهراً سالم پنهان شده است
قسمت عجیب ماجرا این است که اگر هنگام راهاندازی شبکه 2.5GbE با قطع شدن اتصال یا خطاهای مختلف مواجه شوید، شاید وضعیت چندان هم بد نباشد. حداقل در این حالت متوجه میشوید که مشکلی وجود دارد و میتوانید دنبال دلیل آن بگردید. مشکل واقعی زمانی ایجاد میشود که کابل را وصل میکنید، تجهیزات را روشن میکنید و همهچیز ظاهراً کاملاً عادی کار میکند. اما وقتی سرعت لینک شبکه را بررسی میکنید، متوجه میشوید که به جای 2.5Gbps فقط 1Gbps سرعت دارید!
این اتفاق میتواند هنگام فرآیند Auto-Negotiation رخ دهد؛ یعنی زمانی که دو دستگاه شبکه هنگام برقراری ارتباط تلاش میکنند بالاترین سرعت مشترک را پیدا کنند. اگر در این مرحله مشکلی ایجاد شود، اتصال ممکن است به صورت خودکار روی سرعت مطمئنتر یعنی 1Gbps قرار بگیرد. احتمالاً حتی متوجه این موضوع هم نمیشوید، چون در بیشتر مواقع اصلاً از تمام پهنای باند 1Gbps استفاده نمیکنید.
مثلاً تماشای فیلم در نتفلیکس تفاوت چندانی ایجاد نمیکند، چون یک استریم 4K در نتفلیکس حدود 25 مگابیت بر ثانیه پهنای باند مصرف میکند و حتی شبکه 1Gbps هم چندین برابر بیشتر از نیاز آن ظرفیت دارد. اما اگر دلیل خرید تجهیزات 2.5GbE این بوده که برای اینترنت فیبر پرسرعت آینده آماده شوید یا قصد داشته باشید در آینده یک NAS سریع خریداری کنید، آن وقت این مشکل میتواند تبدیل به یک دردسر جدی شود.
ممکن است ماهها بعد متوجه شوید که برای تجهیزات 2.5Gbps هزینه کردهاید، ولی شبکه شما همچنان با سرعت 1Gbps کار میکند. آن زمان باید تازه شروع کنید به بررسی دستی تنظیمات، درایورها و سازگاری تجهیزات تا بفهمید چرا سرعت مورد انتظار را دریافت نمیکنید.
خود فناوری 2.5GbE مشکل ندارد؛ باید بدانید چه تجهیزاتی میخرید
واقعیت این است که 2.5GbE در مجموع فناوری قابل اعتماد و کاربردی است و در بیشتر مواقع همان عملکردی را ارائه میدهد که انتظار دارید. مشکل اینجاست که هنوز تعداد قابل توجهی سختافزار قدیمی، نسل اول یا کمکیفیت در بازار وجود دارد و مشکلات اولیه فریمور، درایور و سازگاری هم میتوانند تجربه استفاده از این فناوری را خراب کنند.
خبر خوب این است که احتمالاً هنوز لازم نیست بیش از حد نگران این موضوع باشید. شاید تا زمانی که واقعاً شبکه 1Gbps دیگر برایتان کافی نباشد، مشکلات نسلهای اولیه 2.5GbE تا حد زیادی برطرف شده باشند و این فناوری از وضعیت «نسبتاً قابل قبول» به چیزی نزدیک به اتصال کاملاً پایدار و بدون دردسر تبدیل شود. اما آن روز هنوز نرسیده است.
بنابراین اگر قصد خرید روتر 2.5GbE یا سوئیچ 2.5 گیگابیتی دارید، بهتر است قبل از خرید کمی تحقیق کنید و سازگاری چیپست، فریمور و درایور تجهیزات را بررسی کنید. چند دقیقه جستوجو در گوگل ارزشش را دارد؛ مخصوصاً اگر بتواند شما را از ساعتها کلنجار رفتن با یک شبکهای که مدام روی 1Gbps قفل میشود نجات دهد.
گیم پلنت