من عادت بدی دارم که اجازه میدهم فایلهای اضافی روی گوشی اندرویدیام جمع شوند تا جایی که فضای ذخیرهسازی تقریباً به حد بحرانی برسد. در چنین شرایطی، گوشی بهتدریج کندتر میشود و مجبور میشوم سراغ پاکسازی بروم.
معمولاً کار را با حذف اسکرینشاتهای غیرضروری از گالری شروع میکنم، فایلهای رسانهای اضافی را از چتهای واتساپ پاک میکنم و حافظه کش را نیز تخلیه میکنم. گاهی اوقات همین فایلهای موقت میتوانند بخش قابل توجهی از فضای ذخیرهسازی را اشغال کنند.
با وجود این کارها، میدانستم هنوز فضای بیشتری برای آزاد کردن وجود دارد. وقتی عمیقتر بررسی کردم، متوجه شدم بخشی از فضای گوشی همچنان توسط اطلاعاتی اشغال شده که برنامههایی که قبلاً حذف کرده بودم، از خود به جا گذاشته بودند.
در ابتدا تصور میکردم کافی است پوشههای مربوط به آن برنامهها را پیدا کنم و حذفشان کنم، اما این کار آنقدرها هم ساده نبود. خوشبختانه روش سادهتری وجود دارد که بدون جستوجوی دستی میان تعداد زیادی پوشه، میتواند بقایای برنامههای حذفشده را پیدا کند. با گیم پلنت همراه باشید تا این روش ساده را بررسی کنیم.
حذف یک برنامه به این معنی نیست که تمام اطلاعات آن هم حذف شده است
بعضی از دادهها به این راحتی دست از سر گوشی برنمیدارند
وقتی یک برنامه را از گوشی حذف میکنید، Android معمولاً اطلاعاتی را که مستقیماً در فضای خصوصی همان برنامه قرار دارند، حذف میکند. این اطلاعات میتوانند شامل فایلهای داخلی برنامه و حافظه کش آن باشند.
اما بعضی برنامهها اطلاعاتی را خارج از محل خصوصی خود ذخیره میکنند. دانلودها، فایلهای پشتیبان، فایلهای مربوط به بازیها، محتوای رسانهای و فایلهایی که کاربر ایجاد کرده است، میتوانند در فضای ذخیرهسازی مشترک قرار بگیرند.
در چنین شرایطی، حذف برنامه لزوماً تمام این فایلها را پاک نمیکند.
به عنوان مثال، بعضی بازیهای حجیم فایلهای اضافی مانند نقشهها، بافتها، صداها و سایر Assetها را جدا از فایل اصلی برنامه ذخیره میکنند. اگر این فایلها بعد از حذف بازی باقی بمانند، ممکن است چندین گیگابایت از فضای گوشی را اشغال کنند.
پوشههای Android/data و Android/obb نیز در نسخههای قدیمیتر Android یکی از محلهایی بودند که فایلهای مربوط به برنامهها و بازیها در آنها قرار میگرفت. البته ساختار دسترسی به این پوشهها در نسخههای جدید Android بسیار محدودتر شده است.
به عنوان مثال، اگر یک بازی حجیم را حذف کنید، ممکن است بخشی از فایلهای دانلودشده آن همچنان روی فضای ذخیرهسازی باقی بماند؛ مخصوصاً اگر فرایند حذف برنامه یا دانلود اطلاعات در شرایط غیرعادی متوقف شده باشد.
فایلمنیجر پیشفرض Android همیشه نمیتواند عامل اشغال فضای ذخیرهسازی را نشان دهد
بعضی پوشهها عمداً از دسترس شما خارج شدهاند
پیدا کردن فایلهای باقیمانده از برنامههای حذفشده همیشه آسان نیست. یکی از دلایل اصلی این موضوع، محدودیتهایی است که Android برای دسترسی به پوشههای خاص اعمال کرده است.
گوگل در Android 10 قابلیت Scoped Storage را معرفی کرد. این سیستم دسترسی برنامهها به فضای ذخیرهسازی را محدودتر میکند و از دسترسی آزاد برنامهها به فایلهای سایر برنامهها جلوگیری میکند.
از Android 11 نیز این مدل دسترسی بهصورت جدیتر اعمال شد و بسیاری از برنامهها دیگر نمیتوانند مانند گذشته به تمام فضای ذخیرهسازی دسترسی داشته باشند.
هدف این محدودیتها افزایش امنیت و حریم خصوصی است، اما یک نتیجه جانبی هم دارد: پیدا کردن بعضی از فایلهای باقیمانده برنامهها برای کاربر عادی دشوارتر میشود.
در بعضی فایلمنیجرهای شخص ثالث میتوان از Storage Access Framework برای دسترسی به بخشهایی از فضای ذخیرهسازی استفاده کرد. با این حال، این روش معمولاً نیازمند اعطای مجوز به پوشههای مختلف است و اگر تعداد زیادی برنامه قبلاً حذف شده باشند، بررسی تکتک پوشهها بسیار زمانبر خواهد بود.
بنابراین مشکل فقط پیدا کردن فایل نیست؛ مشکل اصلی این است که Android عمداً دسترسی مستقیم به بعضی از محلهای ذخیرهسازی را محدود کرده است.
یک برنامه میتواند بقایای برنامههای حذفشده را برای شما پیدا کند
CorpseFinder در SD Maid SE این کار را خودکار انجام میدهد
ابزار پاکسازی پیشفرض Android برای بسیاری از کاربران کافی است، اما اگر میخواهید فایلهای باقیمانده از برنامههای حذفشده را نیز پیدا کنید، ابزارهای تخصصیتری وجود دارند.
یکی از این ابزارها SD Maid SE است. این برنامه مجموعهای از ابزارهای مدیریت و پاکسازی فضای ذخیرهسازی Android را در اختیار کاربر قرار میدهد.
یکی از قابلیتهای مهم آن CorpseFinder است. همانطور که نام آن نشان میدهد، این ابزار به دنبال «بقایای» برنامههایی میگردد که قبلاً از گوشی حذف شدهاند.
CorpseFinder میتواند محلهایی را بررسی کند که احتمال دارد فایلها و پوشههای باقیمانده برنامههای حذفشده در آنها قرار گرفته باشند. در نتیجه، به جای اینکه مجبور باشید نام برنامههای قدیمی را به خاطر بیاورید و تکتک پوشهها را بررسی کنید، میتوانید این فرایند را تا حد زیادی خودکار کنید.
SD Maid SE برای بعضی از قابلیتهای پیشرفتهتر خود از Shizuku نیز بهره میبرد. Shizuku به برنامهها اجازه میدهد با مجوزهای بالاتر و بدون نیاز به Root به برخی APIها و قابلیتهای سیستمی دسترسی داشته باشند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون محدودیتهای جدید Android باعث شدهاند دسترسی مستقیم برنامهها به بعضی پوشههای محافظتشده بسیار دشوارتر از گذشته باشد.
البته باید با احتیاط عمل کنید. حذف هر پوشهای که توسط ابزارهای پاکسازی پیشنهاد میشود، بدون بررسی دقیق توصیه نمیشود. بعضی فایلها ممکن است عمداً خارج از محل اصلی برنامه نگهداری شوند و هنوز مورد استفاده برنامه دیگری باشند.
ممکن است بخش «Other» بیشتر از چیزی که فکر میکنید فضا اشغال کرده باشد
قبل از اینکه برای آزاد کردن فضا سراغ حذف برنامههای مهم یا عکسها و ویدیوهای شخصی بروید، بهتر است ابتدا بخش Other یا دستهبندیهای مشابه در تنظیمات Storage را بررسی کنید.
نام و ساختار این بخش بر اساس مدل گوشی و نسخه Android یا رابط کاربری سازنده میتواند متفاوت باشد. با این حال، معمولاً بخشی از دادههایی که بهسادگی در دستههای Apps و Images و Videos قرار نمیگیرند، در دستههای عمومیتر نمایش داده میشوند.
این بخش میتواند شامل انواع مختلفی از دادهها باشد و نباید تصور کرد که تمام حجم آن صرفاً فایلهای اضافی برنامههای حذفشده است.
کش برنامهها، فایلهای موقت، دادههای باقیمانده، فایلهای دانلودشده و برخی دادههای سیستمی میتوانند در فضای ذخیرهسازی مصرفشده نقش داشته باشند.
به همین دلیل، اگر گوشی شما فضای خالی بسیار کمی دارد، بررسی دقیق Storage میتواند قبل از حذف فایلهای شخصی، اطلاعات مفیدتری درباره عامل اصلی مصرف فضا ارائه کند.
قبل از حذف دستی فایلها، اول ببینید چه چیزی واقعاً فضا را اشغال کرده است
یکی از بدترین روشها برای آزاد کردن فضای Android این است که بدون اطلاع از کاربرد فایلها، شروع به حذف پوشهها کنید.
اگر یک برنامه را حذف کردهاید و میدانید اطلاعات اضافی آن احتمالاً هنوز روی گوشی باقی مانده است، بهتر است ابتدا از ابزارهای مدیریت فضای ذخیرهسازی برای شناسایی فایلها استفاده کنید.
برنامههایی مانند SD Maid SE میتوانند در پیدا کردن دادههای باقیمانده کمک کنند، اما حتی در این حالت نیز بهتر است قبل از حذف دائمی فایلها، فهرست موارد شناساییشده را بررسی کنید.
اگر فضای گوشی شما بهشدت پر شده است، معمولاً ترکیبی از چند عامل مقصر است: ویدیوهای حجیم، فایلهای دانلودشده، کش برنامهها، رسانههای واتساپ و تلگرام و همچنین دادههای باقیمانده از برنامههایی که مدتها قبل حذف کردهاید.
بنابراین شاید لازم نباشد عکسهای موردعلاقهتان را حذف کنید یا یک برنامه کاربردی را فقط برای چندصد مگابایت فضای بیشتر کنار بگذارید. گاهی چند گیگابایت فضای اشغالشده در گوشهای از حافظه پنهان شده است و با یک بررسی دقیق میتوانید آن را پیدا کنید.
گیم پلنت