اگر کامپیوتر نسبتاً ضعیفی دارید و بیشتر استفاده شما از سیستم به بازی کردن مربوط میشود، انتخاب سیستمعامل میتواند روی مقدار منابع آزاد و در بعضی بازیها روی عملکرد تأثیر بگذارد. در سالهای اخیر لینوکس با استفاده از Proton و پشتیبانی بهتر از Vulkan به گزینهای جدی برای اجرای بازیهای ویندوزی تبدیل شده است.
اما آیا لینوکس واقعاً از ویندوز ۱۱ سریعتر است؟ پاسخ به بازی، کارت گرافیک و توزیع لینوکس مورد استفاده بستگی دارد. در برخی بازیها اختلاف ناچیز است و در بعضی عناوین حتی لینوکس میتواند عملکرد بهتری داشته باشد. از طرف دیگر، برخی بازیهای آنلاین به دلیل سیستم ضدتقلب همچنان به ویندوز وابسته هستند.
آیا لینوکس برای بازی کردن از ویندوز ۱۱ سریعتر است؟
مقایسه مستقیم نشان میدهد که نمیتوان برای همه بازیها یک نتیجه یکسان در نظر گرفت. در یک سیستم مجهز به Ryzen 5 3400G، رم ۱۶ گیگابایت DDR4 و کارت گرافیک RTX A2000 با حافظه 6 گیگابایت، اختلاف عملکرد بین ویندوز ۱۱ و چند توزیع مخصوص بازی قابل توجه بود.
در این مقایسه بازیها با وضوح 1080p اجرا شدند و تنظیمات گرافیکی تا حد امکان یکسان نگه داشته شد. نتیجهها نشان میدادند که بعضی توزیعهای لینوکس در بازیهایی مانند Cyberpunk 2077 عملکرد بالاتری نسبت به ویندوز ۱۱ ارائه میکنند.
در عین حال، این نتیجه را نباید به همه کامپیوترها تعمیم داد. نسخه درایور، پردازنده، کارت گرافیک، نسخه Proton و حتی خود بازی میتوانند نتیجه را تغییر دهند.
کدام توزیع لینوکس برای گیم مناسب است؟
توزیعهای مختلفی با تمرکز روی بازی وجود دارند و تفاوت آنها فقط در ظاهر نیست. نحوه مدیریت درایور، بروزرسانی، کرنل و ابزارهای مخصوص بازی میتواند تجربه کاربر را تغییر دهد.
Bazzite؛ گزینهای ساده برای شروع بازی در لینوکس
Bazzite بر پایه Fedora ساخته شده و با تمرکز جدی روی بازی توسعه پیدا کرده است. نسخههای مخصوص کارتهای گرافیک NVIDIA نیز دارد و درایورهای لازم را در خود سیستم ارائه میکند. مستندات رسمی Bazzite نیز نسخههای جداگانه برای NVIDIA و GPUهای AMD و Intel معرفی میکنند.
Bazzite برای کاربری که میخواهد بدون تنظیمات پیچیده وارد دنیای لینوکس و بازی شود، ساختار نسبتاً آمادهای دارد و ابزارهایی مانند Steam و Lutris نیز در اکوسیستم آن بهخوبی پشتیبانی میشوند.
CachyOS؛ تمرکز بیشتر روی سرعت و عملکرد
CachyOS بر پایه Arch Linux ساخته شده و تمرکز آن روی عملکرد و سرعت سیستم است. استفاده از کرنل و تنظیمات بهینهشده باعث شده این توزیع برای کاربرانی که به دنبال سیستم سریع و قابل شخصیسازی هستند جذاب باشد.
در آزمایش مورد بررسی، CachyOS در چند بازی عملکرد بسیار خوبی داشت و در Cyberpunk 2077 اختلاف محسوسی با ویندوز ۱۱ نشان داد. البته مدل بروزرسانی و ساختار Arch میتواند برای کاربر کاملاً مبتدی کمی پیچیدهتر از توزیعهای معمول باشد.
Garuda؛ گزینهای دیگر بر پایه Arch
Garuda نیز بر پایه Arch Linux ساخته شده و نسخههایی با تمرکز روی بازی و ظاهر گرافیکی ارائه میکند. عملکرد آن در آزمایشهای انجامشده نزدیک به CachyOS بود و اختلاف زیادی میان این دو توزیع دیده نشد.
Nobara؛ لینوکس مخصوص بازی بر پایه Fedora
Nobara نیز با تمرکز روی بازی و دسکتاپ طراحی شده و برخلاف Bazzite ساختار معمولتری برای سیستم دسکتاپ دارد. با این حال، تجربه استفاده از NVIDIA میتواند به نسخه درایور و سختافزار وابسته باشد. مستندات فعلی Nobara پشتیبانی از کارتهای NVIDIA جدیدتر را بر اساس درایورهای فعلی توضیح میدهند.
به همین دلیل، اگر کارت گرافیک NVIDIA دارید، بهتر است قبل از نصب Nobara سازگاری مدل کارت خود را بررسی کنید.
PikaOS؛ گزینهای بر پایه Debian
PikaOS از Debian استفاده میکند اما برای بازی بستهها و تنظیمات بهینهتری ارائه میدهد. این توزیع برای کسانی جالب است که میخواهند پایه Debian را داشته باشند اما محیطی با تمرکز بیشتر روی بازی استفاده کنند.
PikaOS همچنین برای برخی کارتهای قدیمی NVIDIA بستههای درایور اختصاصی ارائه میکند که میتواند برای سختافزارهای قدیمیتر اهمیت داشته باشد.
لینوکس در بازیها چند FPS بیشتر میدهد؟
در آزمایش انجامشده، نتایج نمونه برای مقایسه ویندوز ۱۱ و توزیعهای مختلف لینوکس به این شکل بود:
| بازی | ویندوز ۱۱ | Bazzite | CachyOS | Garuda | PikaOS |
|---|---|---|---|---|---|
| DOOM 2016 | ۱۶۴ | ۱۴۰ | ۱۴۹ | ۱۴۵ | ۱۷۰ |
| Doom: The Dark Ages | ۶۲ | ۵۷ | ۶۱ | ۶۰ | ۳۰ |
| Batman: Arkham Knight | ۵۴ | ۵۷ | ۵۶ | ۵۸ | ۹۷ |
| Cyberpunk 2077 | ۲۹.۸۳ | ۳۷.۰۲ | ۴۶.۷۳ | ۴۵ | ۳۲.۸۴ |
این اعداد نشان میدهند که لینوکس لزوماً در تمام بازیها سریعتر نیست. به عنوان مثال PikaOS در Batman: Arkham Knight عملکرد بسیار بالاتری داشت اما در Doom: The Dark Ages نتیجه ضعیفتری ثبت کرد.
همچنین فقط میانگین FPS مهم نیست. مقدار 1% Low میتواند نشان دهد بازی هنگام صحنههای سنگین چقدر افت فریم دارد. به همین دلیل، در مقایسه سیستمعاملها بهتر است علاوه بر میانگین FPS، پایداری فریمریت نیز بررسی شود
آیا کارت گرافیک NVIDIA روی لینوکس مشکل دارد؟
پشتیبانی NVIDIA در لینوکس نسبت به گذشته بسیار بهتر شده اما هنوز در بعضی شرایط میتواند پیچیدهتر از AMD باشد. Bazzite برای کارتهای NVIDIA نسخههای مخصوص دارد و مستندات آن تأکید میکنند که انتخاب Image مناسب برای مدل GPU اهمیت دارد.
در لپتاپهایی که هم GPU داخلی و هم NVIDIA دارند نیز انتخاب GPU مورد استفاده بازی اهمیت زیادی دارد. در چنین سیستمهایی ممکن است بازی به جای کارت گرافیک مجزا از GPU داخلی استفاده کند و عملکرد به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
از طرف دیگر، سازگاری بازی نیز اهمیت دارد. بیشتر بازیهای Steam از طریق Proton قابل اجرا هستند اما بعضی بازیهای آنلاین به سیستمهای ضدتقلب وابستهاند که ممکن است روی لینوکس کار نکنند.
ویندوز ۱۱ را کنار بگذاریم یا نه؟
اگر تمام بازیهای مورد علاقه شما روی لینوکس بهخوبی اجرا میشوند، مهاجرت به لینوکس میتواند ارزش بررسی داشته باشد؛ مخصوصاً اگر سیستم نسبتاً ضعیفی دارید و میخواهید منابع بیشتری برای بازی آزاد بماند.
اما اگر بازیهای آنلاین خاصی انجام میدهید یا به نرمافزارهایی وابسته هستید که فقط روی ویندوز اجرا میشوند، بهتر است ویندوز ۱۱ را نگه دارید. حتی میتوانید لینوکس را در کنار ویندوز نصب کنید تا برای هر بازی از سیستمعامل مناسب همان بازی استفاده کنید.
در نهایت، انتخاب بین لینوکس و ویندوز ۱۱ بیشتر به بازیهای مورد استفاده، کارت گرافیک و میزان علاقه شما به شخصیسازی سیستم بستگی دارد. لینوکس دیگر فقط یک گزینه آزمایشی برای گیمرها نیست و در بسیاری از بازیهای Steam میتواند تجربهای کاملاً قابل استفاده ارائه دهد.
گیم پلنت