یکی از مشکلاتی که برخی کاربران کارت گرافیک AMD Radeon با آن مواجه شده‌اند، فعالیت غیرعادی درایور گرافیک و نوشتن مداوم اطلاعات روی SSD حتی در زمان بیکاری کامپیوتر است. این مشکل می‌تواند بدون اجرای بازی یا برنامه سنگین، حجم زیادی از اطلاعات را روی درایو سیستم ذخیره کند و نگرانی‌هایی درباره کاهش عمر SSD به وجود بیاورد.
AMD سرانجام برای این مشکل درایور اصلاحی منتشر کرده است. بنابراین اگر از کارت گرافیک Radeon استفاده می‌کنید، بهتر است وضعیت درایور خود را بررسی کنید و مطمئن شوید سیستم تحت تأثیر این ایراد قرار ندارد.
باگ درایور AMD Radeon چه مشکلی برای SSD ایجاد می‌کرد؟
مشکل موردبحث به ابزار AMD External Events Utility مربوط می‌شد؛ بخشی از نرم‌افزار درایور Radeon که وظایفی مانند شناسایی نمایشگر و مدیریت برخی قابلیت‌های گرافیکی را برعهده دارد.
در سیستم‌های آسیب‌دیده، فرایند مرتبط با این ابزار با نام atieclxx.exe به‌صورت مداوم اطلاعاتی را روی درایو ویندوز می‌نوشت. این اتفاق حتی زمانی رخ می‌داد که کامپیوتر در حالت بیکار قرار داشت و کاربر فعالیت سنگینی انجام نمی‌داد.
گزارش کاربران نشان می‌داد سرعت نوشتن اطلاعات در برخی سیستم‌ها به حدود ۰٫۳ تا ۵ مگابایت بر ثانیه می‌رسید. اگر چنین فعالیتی به‌صورت شبانه‌روزی ادامه پیدا کند، حجم اطلاعات نوشته‌شده می‌تواند بسیار زیاد شود. به عنوان مثال، سرعت ۵ مگابایت بر ثانیه در صورت تداوم، معادل حدود ۴۳۲ گیگابایت نوشتن اطلاعات در شبانه‌روز است.
البته این عدد به معنی کاهش مستقیم و قطعی عمر SSD به همین نسبت نیست؛ میزان استهلاک به نوع حافظه، میزان تحمل نوشتن اطلاعات و شرایط استفاده بستگی دارد.
کدام نسخه‌های درایور AMD باعث نوشتن مداوم روی SSD می‌شدند؟
این مشکل به‌ویژه در گزارش‌های مربوط به نسخه‌های Adrenalin 26.10.1 و 26.10.2 مطرح شده بود. AMD نیز وجود ایراد را تأیید کرد و اعلام کرد که در حال آماده‌سازی راه‌حل است.
بر اساس توضیحات منتشرشده، مشکل بیشتر در کارت‌های گرافیک Radeon RX 7000 و RX 9000 گزارش شده بود. بااین‌حال، گزارش‌هایی از برخی کاربران کارت‌های قدیمی‌تر نیز وجود داشت و نمی‌توان همه مدل‌ها را با قطعیت خارج از محدوده مشکل دانست.
نکته مهم این است که نصب این نسخه‌ها لزوماً به معنی آسیب‌دیدن تمام سیستم‌ها نیست. این ایراد فقط در برخی پیکربندی‌ها و سیستم‌ها مشاهده شده است.
AMD چگونه مشکل نوشتن اطلاعات روی SSD را برطرف کرد؟
AMD در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ نسخه اختیاری Adrenalin 26.11.1 را منتشر کرد که اصلاح این مشکل را در فهرست تغییرات خود قرار داده است.
این نسخه برای برطرف‌کردن نوشتن غیرعادی اطلاعات روی درایو سیستم در زمان بیکاری کامپیوتر طراحی شده است. همچنین مشکل نوشتن بیش‌ازحد اطلاعات هنگام جابه‌جایی یا تغییر اندازه پنجره برنامه‌ها نیز در توضیحات اصلاحات آن ذکر شده است.
برای دریافت این اصلاحیه، بهتر است درایور را از طریق نرم‌افزار AMD Software: Adrenalin Edition یا بخش پشتیبانی رسمی AMD به‌روزرسانی کنید.
توجه داشته باشید که نسخه 26.11.1 یک درایور اختیاری است و ممکن است هنوز در فهرست به‌روزرسانی خودکار همه کاربران نمایش داده نشود.
چگونه بررسی کنیم درایور AMD در حال نوشتن اطلاعات روی SSD است؟
اگر می‌خواهید بدانید کامپیوتر شما تحت تأثیر این مشکل قرار گرفته است یا خیر، می‌توانید از ابزار Resource Monitor ویندوز استفاده کنید. این ابزار میزان فعالیت دیسک و فرایندهایی را که روی SSD اطلاعات می‌نویسند نمایش می‌دهد.
برای باز کردن این ابزار، کلیدهای Win + R را فشار دهید و دستور resmon را وارد کنید. سپس مراحل زیر را انجام دهید:
- وارد زبانه Disk شوید.
- بخش Processes with Disk Activity را بررسی کنید.
- فرایند atieclxx.exe را پیدا کنید.
- ستون Write (B/sec) را بررسی کنید تا میزان نوشتن اطلاعات مشخص شود.
اگر این فرایند در حالت بیکاری سیستم به‌صورت مداوم حجم قابل‌توجهی از اطلاعات را روی SSD می‌نویسد، احتمال دارد با مشکل موردبحث مواجه باشید.
البته صرف مشاهده این فرایند به معنی وجود باگ نیست؛ باید میزان فعالیت نوشتن اطلاعات را در طول زمان بررسی کنید. همچنین ممکن است فرایندهای دیگری مانند آنتی‌ویروس، سرویس‌های ویندوز یا نرم‌افزارهای همگام‌سازی باعث فعالیت دیسک شوند.
اگر هنوز درایور جدید AMD را نصب نکرده‌ایم چه کار کنیم؟
اگر هنوز از نسخه‌های قدیمی درایور استفاده می‌کنید و فعالیت غیرعادی atieclxx.exe را مشاهده کرده‌اید، بهترین راهکار نصب نسخه اصلاح‌شده Adrenalin 26.11.1 است.
پیش از انتشار اصلاحیه، برخی کاربران راهکارهای موقتی مانند غیرفعال‌کردن AMD External Events Utility یا خاموش‌کردن Resizable BAR را امتحان کرده بودند.
بااین‌حال، این روش‌ها محدودیت‌هایی دارند:
- غیرفعال‌کردن AMD External Events Utility ممکن است روی برخی قابلیت‌های نرم‌افزار Radeon و میانبرهای آن تأثیر بگذارد.
- غیرفعال‌کردن Resizable BAR می‌تواند در بعضی بازی‌ها باعث کاهش عملکرد کارت گرافیک شود.
- استفاده از ابزارهای غیررسمی برای جلوگیری از نوشتن اطلاعات نیز ممکن است به تغییر مجوزهای فایل‌های ویندوز نیاز داشته باشد.
به همین دلیل، اگر نسخه اصلاح‌شده درایور را نصب کرده‌اید، نیازی نیست بدون دلیل این قابلیت‌ها را غیرفعال کنید. بهتر است ابتدا فعالیت SSD را دوباره بررسی کنید.
آیا باگ درایور Radeon واقعاً عمر SSD را کاهش می‌دهد؟
نوشتن مداوم اطلاعات روی SSD در بلندمدت می‌تواند باعث افزایش استهلاک حافظه NAND شود؛ زیرا هر SSD ظرفیت مشخصی برای نوشتن اطلاعات دارد که معمولاً با شاخص‌هایی مانند TBW اندازه‌گیری می‌شود.
بااین‌حال، نمی‌توان صرفاً با مشاهده چند گیگابایت نوشتن اضافی نتیجه گرفت که SSD به‌سرعت خراب خواهد شد. میزان تأثیر این مشکل به ظرفیت و مدل حافظه و میزان نوشتن روزانه آن بستگی دارد.
اگر از کارت گرافیک AMD استفاده می‌کنید، نصب درایور اصلاح‌شده و بررسی فعالیت دیسک می‌تواند از ادامه نوشتن‌های غیرضروری جلوگیری کند.
گیم پلنت