برای بررسی دقیق مصرف کارت گرافیک، ابزار داخلی ویندوز همیشه اطلاعات کافی ارائه نمی‌کند. بخش GPU در تاسک منیجر میزان استفاده از حافظه گرافیکی و فعالیت کارت را نشان می‌دهد، اما مشخص نمی‌کند هر برنامه یا مدل هوش مصنوعی دقیقاً چه مقدار از منابع گرافیکی را اشغال کرده است. ابزار رایگان gputaskman با هدف نمایش جزئیات بیشتر از مصرف GPU طراحی شده و می‌تواند به شناسایی برنامه‌ها و پردازش‌های پرمصرف کمک کند.
gputaskman چیست و چه کاربردی در مدیریت مصرف GPU دارد؟
gputaskman یک ابزار متن‌باز برای بررسی جزئیات فعالیت کارت گرافیک است که اطلاعات را به تفکیک پردازش‌ها نمایش می‌دهد.
یکی از کاربردهای مهم این برنامه، مشخص کردن دلیل اشغال حافظه گرافیکی است. به عنوان مثال ممکن است تاسک منیجر نشان دهد ۱۵ گیگابایت از حافظه GPU استفاده شده، اما معلوم نباشد چه مقدار از آن به مدل هوش مصنوعی، مرورگر یا محیط گرافیکی ویندوز اختصاص دارد. gputaskman تلاش می‌کند این اطلاعات را با جزئیات بیشتری نمایش دهد.
این ابزار می‌تواند موارد زیر را بررسی کند:
- میزان استفاده هر پردازش از حافظه اختصاصی کارت گرافیک یا VRAM
- مقدار حافظه رم سیستم که در اختیار GPU قرار گرفته است
- میزان فعالیت بخش‌های مختلف کارت گرافیک مانند پردازش سه‌بعدی و موتورهای ویدیو
- شناسایی نرم‌افزارها و چارچوب‌های پردازشی مانند CUDA و Vulkan
- تشخیص مدل‌های هوش مصنوعی در حال اجرا و نمایش اطلاعاتی درباره وزن مدل و KV Cache
این قابلیت‌ها برای افرادی که از مدل‌های زبانی بزرگ یا ابزارهای هوش مصنوعی محلی استفاده می‌کنند، اهمیت زیادی دارد. با کمک آن می‌توان بهتر متوجه شد که چرا اجرای یک مدل خاص بخش زیادی از حافظه گرافیکی را اشغال کرده است.
پشتیبانی gputaskman از ویندوز، لینوکس و مک‌او‌اس
یکی از ویژگی‌های جالب این ابزار، پشتیبانی از چند سیستم‌عامل است؛ البته قابلیت‌های آن در همه پلتفرم‌ها یکسان نیست. در ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۱ می‌توان از کارت‌های گرافیک NVIDIA و AMD استفاده کرد. نسخه‌های لینوکس و WSL نیز از کارت‌های NVIDIA پشتیبانی می‌کنند و امکان بررسی اطلاعات GPU در سیستم‌های مجهز به پردازنده‌های Apple Silicon در مک‌او‌اس وجود دارد.
در ویندوز، اطلاعات مربوط به مصرف حافظه و فعالیت پردازش‌ها با استفاده از داده‌های سیستمی و درایور کارت گرافیک جمع‌آوری می‌شود. در لینوکس نیز ابزار از اطلاعات NVIDIA برای نمایش مصرف حافظه و فعالیت پردازش‌ها استفاده می‌کند. در محیط WSL، چون ویندوز مدیریت دسترسی به GPU را بر عهده دارد، بخشی از اطلاعات پردازش‌های لینوکسی با کمک داده‌های سیستم میزبان به دست می‌آید.
در مک‌او‌اس مجهز به پردازنده‌های اپل نیز اطلاعات فعالیت گرافیکی و حافظه مورد استفاده برنامه‌ها قابل بررسی است؛ با این تفاوت که حافظه پردازنده و GPU در این دستگاه‌ها مشترک است و نمی‌توان آن را مانند حافظه اختصاصی کارت‌های گرافیک مجزا تفکیک کرد.
دانلود و اجرای gputaskman در ویندوز ۱۱
برای استفاده از این برنامه در ویندوز، می‌توانید نسخه قابل حمل آن را از بخش انتشارهای پروژه دریافت کنید. این نسخه به نصب نیاز ندارد و پس از استخراج فایل فشرده، مستقیماً اجرا می‌شود.
برای دانلود و استفاده از gputaskman مراحل زیر را دنبال کنید:
- وارد مخزن رسمی پروژه در گیت‌هاب شوید و بخش Releases را باز کنید.
- فایل متناسب با معماری سیستم خود را دریافت کنید. نسخه Windows x64 برای کامپیوترهای معمولی مبتنی بر پردازنده‌های اینتل و AMD و نسخه Windows ARM64 برای دستگاه‌های مجهز به پردازنده‌های ARM در نظر گرفته شده است.
- فایل ZIP دانلودشده را به طور کامل استخراج کنید. فایل اجرایی باید در کنار فولدر _internal باقی بماند.
- وارد فولدر استخراج‌شده شوید و پنجره Windows Terminal یا PowerShell را در همان مسیر باز کنید.
- دستور زیر را برای اجرای برنامه وارد کنید:
.gputaskman.exe
برای دریافت یک گزارش لحظه‌ای بدون باز ماندن محیط برنامه نیز می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:
.gputaskman.exe --once
این ابزار علاوه بر نمایش اطلاعات در محیط ترمینال، امکان خروجی گرفتن با فرمت JSON را نیز دارد. برای این کار دستور زیر را اجرا کنید:
.gputaskman.exe --json
با وجود کاربردهای متعدد، باید توجه داشت که gputaskman هنوز نرم‌افزاری در مراحل اولیه توسعه است. بخشی از اطلاعات مصرف حافظه و فعالیت GPU مستقیماً اندازه‌گیری می‌شود، اما تشخیص مدل‌ها و تخمین مقدار حافظه مربوط به وزن مدل یا KV Cache همیشه قطعی نیست. همچنین این ابزار برای پردازش‌های صرفاً مبتنی بر CPU یا NPU و سرویس‌های هوش مصنوعی ابری طراحی نشده است.
در مجموع، اگر از مدل‌های هوش مصنوعی محلی استفاده می‌کنید یا می‌خواهید بدانید کدام برنامه‌ها بیشترین فشار را به کارت گرافیک وارد می‌کنند، gputaskman می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری از ابزارهای معمول ویندوز در اختیارتان قرار دهد.
گیم پلنت