پر شدن یکی از مشکلاتی است که بسیاری از کاربران کامپیوتر با آن مواجه می‌شوند. معمولاً توصیه می‌شود حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از ظرفیت حافظه خالی بماند تا عملکرد سیستم در طول زمان افت نکند. اما آیا واقعاً پر شدن SSD باعث کند شدن ویندوز می‌شود؟ آیا وقتی ۹۰ یا ۹۵ درصد فضای حافظه اشغال شده است، سرعت اجرای بازی‌ها و برنامه‌ها کاهش پیدا می‌کند؟

پاسخ به نوع حافظه، میزان فضای آزاد و نوع فعالیت شما بستگی دارد. ممکن است یک SSD حتی با ۹۵ درصد ظرفیت اشغال‌شده، همچنان سرعت خواندن اطلاعات بالایی داشته باشد؛ اما هنگام انتقال فایل‌های حجیم با افت سرعت مواجه شود. از طرف دیگر، کمبود فضا می‌تواند نصب برنامه‌ها و دریافت بروزرسانی‌های ویندوز را دشوار کند.

کپی کردن یک فایل حجیم بین دو راه ساده‌ای برای مشاهده سرعت انتقال اطلاعات است، اما نتیجه این آزمایش لزوماً نشان نمی‌دهد که حافظه شما در استفاده روزمره چقدر سریع است. سرعتی که ویندوز هنگام انتقال فایل نمایش می‌دهد، علاوه بر عملکرد SSD، به حافظه مبدأ، فضای خالی درایو، رابط اتصال و حتی کش داخلی SSD بستگی دارد. برای ارزیابی دقیق‌تر، باید تفاوت سرعت خواندن و نوشتن ترتیبی با عملکرد تصادفی و سرعت نوشتن پایدار را هم در نظر بگیرید.

درایور SSD فقط مسئول انتقال اطلاعات نیست؛ این تراشه کوچک، تقریباً تمام فعالیت‌های حیاتی حافظه را مدیریت می‌کند. از تعیین محل ذخیره فایل‌ها و افزایش سرعت خواندن و نوشتن گرفته تا اصلاح خطاها، کنترل دما و افزایش طول عمر حافظه، همگی به عملکرد کنترلر وابسته‌اند. به همین دلیل، هنگام خرید SSD نباید فقط به ظرفیت، نسل PCIe و سرعت درج‌شده روی جعبه توجه کنید؛ کنترلر SSD نیز یکی از عوامل مهم در عملکرد و دوام آن است.

قابلیت Dev Drive در ویندوز ۱۱ برای افزایش کارایی درایوهایی طراحی شده که فایل‌های زیادی را به‌صورت مداوم می‌خوانند و می‌نویسند. این قابلیت در ابتدا بیشتر برای برنامه‌نویسان در نظر گرفته شده بود؛ اما اگر بازی‌های رایانه‌ای یا پروژه‌های نرم‌افزاری شما با تعداد زیادی فایل کوچک سروکار دارند، ممکن است استفاده از آن هم برایتان مفید باشد.

Dev Drive از فایل‌سیستم ReFS استفاده می‌کند و می‌تواند با تنظیمات امنیتی و شیوه مدیریت فایل‌ها، سربار برخی عملیات ذخیره‌سازی را کاهش دهد. بااین‌حال، نباید انتظار داشت همه بازی‌ها یا برنامه‌ها با انتقال به این درایو سریع‌تر شوند؛ نتیجه به نوع فایل‌ها، سخت‌افزار و نحوه استفاده برنامه از حافظه بستگی دارد.

SSDهای جدید با رابط PCIe 5.0 می‌توانند به سرعت انتقال داده بسیار بالایی برسند، اما این سرعت لزوماً به معنی سریع‌تر شدن محسوس کامپیوتر در استفاده روزمره نیست. اگر بیشتر وقت خود را صرف وب‌گردی، اجرای نرم‌افزارها، بازی کردن یا تماشای فیلم می‌کنید، ممکن است تفاوت یک SSD نسل پنجم با مدل‌های PCIe 4.0 را به‌سختی تشخیص دهید. در چنین شرایطی، خرید SSD گران‌تر همیشه بهترین راه برای ارتقای عملکرد سیستم نیست.

بازی‌های کامپیوتری جدید به‌خصوص عناوین AAA گاهی بیش از ۱۰۰ گیگابایت از فضای SSD را اشغال می‌کنند و نگه داشتن چند بازی بزرگ به‌صورت هم‌زمان می‌تواند یک SSD دو ترابایتی را نیز به‌سرعت پر کند. در چنین شرایطی فشرده‌سازی فایل‌های بازی می‌تواند بدون حذف بازی‌ها مقداری از فضای اشغال‌شده را آزاد کند. فناوری مورد استفاده در این روش، فشرده‌سازی شفاف فایل‌ها در سطح فایل‌سیستم ویندوز است؛ یعنی بازی همچنان فایل‌ها را مانند حالت عادی می‌بیند و لازم نیست هر بار فایل‌ها را از یک آرشیو ZIP یا RAR استخراج کنید.

یکی از ابزارهای جدید این کار Game Compressor است که از فشرده‌سازی LZX ویندوز استفاده می‌کند. این برنامه می‌تواند کتابخانه بازی‌ها را بررسی کند و قبل از فشرده‌سازی تخمین بزند هر بازی چه مقدار فضا آزاد خواهد کرد. نسخه فعلی این ابزار برای ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۱ منتشر شده و به فضای ذخیره‌سازی با فرمت NTFS نیاز دارد.