SSDهای امروزی فقط مجموعه‌ای از تراشه‌های حافظه نیستند. در قلب هر SSD یک کنترلر قرار دارد که ارتباط میان سیستم‌عامل و حافظه NAND را مدیریت می‌کند. این تراشه عملاً یک رایانه کوچک است و وظایفی مانند مدیریت خواندن و نوشتن داده‌ها، اصلاح خطاها، توزیع فرسایش سلول‌ها و جمع‌آوری داده‌های بلااستفاده را انجام می‌دهد.

در SSDهای پرسرعت NVMe اهمیت کنترلر حتی بیشتر می‌شود. رابط PCIe می‌تواند حجم زیادی از داده را با سرعت بالا جابه‌جا کند اما حافظه NAND به‌تنهایی نمی‌تواند چنین ارتباطی را مدیریت کند. کنترلر با استفاده از پردازنده داخلی و Firmware اختصاصی، عملیات مختلف را به‌صورت هم‌زمان مدیریت می‌کند تا سرعت و دوام SSD حفظ شود.

اگر روی لپ‌تاپ یا کامپیوتر آماده خود یک SSD نصب کرده‌اید اما در BIOS با گزینه‌هایی مانند RAID یا Intel RST و VMD مواجه شده‌اید، تغییر این تنظیم بدون بررسی قبلی می‌تواند باعث اجرا نشدن ویندوز شود. از طرف دیگر، وجود RAID در سیستمی که فقط یک SSD دارد لزوماً به این معنی نیست که آرایه RAID فعال است یا SSD حتماً کند کار می‌کند.

برای بیشتر کاربران، نکته مهم این است که بدانند سیستم چگونه SSD را به ویندوز معرفی می‌کند و آیا تغییر حالت کنترلر واقعاً برای آن‌ها مزیتی دارد یا خیر. در سیستم‌های جدید این موضوع به‌خصوص با فناوری Intel VMD و Intel RST اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

همیشه بعد از نصب یک SSD جدید، اجرا کردن یه برنامه بنچمارک مثل CrystalDiskMark برای چک کردن سرعت، مفیده، به خصوص اگر مادربورد یا لپ‌تاپ چند اسلات M.2 برای نصب SSD داشته باشد و سرعت اسلات‌ها متفاوت باشد.

معمولاً فقط با یک نگاه به اعداد، خیالتان راحت می‌شود که آیا SSD به درستی نصب شده و سرعت آن منطقی است یا خیر. اما در مورد SSD کارکرده یا دست دوم یا زمانی که می‌خواهیم از سلامت درایو SSD مطمئن شویم، بنچمارکی مثل CrystalDiskMark همه‌ی حقیقت را نشان نمی‌دهد در حالی که اجرا کردن یک دستور ساده در ویندوز، تعداد ارورها و وضعیت کلی SSD را نشان می‌دهد.

برای بررسی سلامت درایو SSD در ویندوز با گیم پلنت همراه باشید تا نکات جالب توجهی را بررسی کنیم.