چشمانداز بازیهای کامپیوتری در طول یک دهه گذشته بهشدت تغییر کرده است. در اوایل تا اواسط دهه ۲۰۱۰، بازیهایی مانند Grand Theft Auto V و Far Cry 4 و The Witcher 3: Wild Hunt وابستگی زیادی به قوی بودن تکتک هستههای پردازنده و در واقع عملکرد قدرتمند تکهستهای داشتند. این شرایط مستقیماً به نفع اینتل بود. پردازندههای اینتل با تمرکز بر عملکرد قدرتمند تکهستهای و تعداد هستههای کمتر اما سریعتر، سالها بر بازار پردازندههای مخصوص بازی تسلط داشتند.
بااینحال، هرچه توسعهدهندگان بهتر یاد گرفتهاند از پردازندههای چندهستهای مدرن استفاده کنند، بسیاری از پردازندههای اینتل که زمانی عملکردی برتر داشتند، کمکم از رقبای جدید عقب ماندهاند. این پردازندهها همچنان توانایی اجرای بسیاری از بازیها را دارند، اما دیگر نمیتوانند با نیازهای بازیهای مدرن رقابت کنند. اگر همچنان از یکی از این پردازندهها استفاده میشود، برای اجرای جدیدترین بازیهای کامپیوتری، ارتقای سیستم ارزش بررسی دارد.
در ادامهی این مقالهی گیم پلنت با چند پردازندهی اینتل از نسل ۳ و ۴ و ۷ و حتی نسل ۹ خانوادهی Core i آشنا میشویم که اگرچه در زمان خود، بسیار عالی بودند اما اکنون برای اجرا کردن بازیهای سنگین امروزی مناسب نیستند و بهتر است به فکر ارتقای سختافزار باشید.
Intel Core i7-3770K افسانهای بود، اما دیگر توان ادامه دادن ندارد
یکی از بادوامترین پردازندههای مخصوص بازی حالا قدیمی شده است
Intel Core i7-3770K پردازنده پرچمدار نسل Ivy Bridge اینتل بود که در سال ۲۰۱۲ عرضه شد. فرایند ساخت ۲۲ نانومتری جدید، در مقایسه با فرایند ۳۲ نانومتری معماری Sandy Bridge نسل قبل، پیشرفت قابلتوجهی در بهرهوری ایجاد کرد.
یکی از فناوریهای مهم اما کمتر موردتوجهی که همراه با Ivy Bridge معرفی شد، پشتیبانی بومی از PCIe 3.0 بود. این فناوری پهنایباند کافی برای کارت گرافیک فراهم میکرد و باعث میشد رابط PCIe تا سالها بعد به گلوگاه تبدیل نشود؛ البته برخی کارتهای گرافیک اقتصادی جدید با کمتر از ۱۶ خط PCIe استثنا هستند. بنابراین از نظر تئوری، میتوان یک پردازنده قدیمی i7-3770K را در کنار یک کارت گرافیک مدرن قرار داد و با هزینه نسبتاً پایین، یک سیستم مناسب برای بازی در وضوح 1080p ساخت.
یکی دیگر از ویژگیهای قابلتوجهی که به افزایش عمر i7-3770K کمک کرد، پشتیبانی از Hyper-Threading بود که به این پردازنده چهارهستهای اجازه میداد با هشت رشته منطقی کار کند. این پردازنده همچنین از نوع «K» بود، بنابراین با استفاده از خنککننده مناسب، امکان اورکلاک نسبتاً ساده آن برای دستیابی به عملکرد بیشتر وجود داشت. اگر این دو ویژگی وجود نداشتند، احتمالاً i7-3770K نمیتوانست تا اوایل دهه ۲۰۲۰ همچنان عملکرد قابلقبولی در بازیها ارائه دهد.
بااینحال، حتی بهترین پردازندهها هم در نهایت به پایان عمر خود میرسند. i7-3770K هنگام عرضه پردازنده بسیار قدرتمندی بود، اما نمیتواند فاصله ۱۴ ساله ایجادشده در فناوری، فرایندهای ساخت و معماری پردازنده را جبران کند.
علاوهبر پشتیبانی از حافظه قدیمی DDR3 و نداشتن پشتیبانی از NVMe M.2، یکی از بزرگترین مشکلات i7-3770K نداشتن پشتیبانی از مجموعه دستورالعمل مدرن AVX2 است. پشتیبانی بومی از AVX2 در نسل Haswell که بعد از آن عرضه شد، معرفی شد.
امروزه بسیاری از بازیها و برنامههای جدید برای اجرا به پشتیبانی از AVX2 نیاز دارند و تعداد این موارد هم روبهافزایش است؛ از جمله بازیهای جدید Forza Horizon و Forza Motorsport و Uncharted 4 و Alan Wake 2 و God of War Ragnarök و Monster Hunter Wilds و بسیاری از عناوین دیگر.
خارج از حوزه بازی نیز i7-3770K بهصورت رسمی از Windows 11 پشتیبانی نمیکند. بنابراین، مگر اینکه هدف ساخت یک سیستم مخصوص بازیهای قدیمی لینوکسی باشد، دلیل چندانی برای ادامه استفاده از این پردازنده قدیمی وجود ندارد.
Intel Core i5-4690K زمانی پردازنده میانردهای بود که رقبا باید شکستش میدادند
یک پردازنده اقتصادی افسانهای که موتورهای بازی جدید پشت سر گذاشتهاند
i5-4690K به نسل Devil's Canyon از خانواده Haswell اینتل تعلق دارد که در سال ۲۰۱۴ عرضه شد. Devil's Canyon با بهبود ماده رابط حرارتی مورد استفاده در این پردازندهها، امکان فعالیت در دمای پایینتر و اورکلاک بیشتر را فراهم کرد و به همین دلیل در میان کاربران حرفهای محبوبیت زیادی پیدا کرد.
i5-4690K انتخابی ایدئال برای گیمرهایی بود که بودجه محدودی داشتند اما همچنان عملکرد قدرتمندی میخواستند. این پردازنده چهارهستهای از عملکرد تکهستهای بسیار خوبی برخوردار بود و با اورکلاک میتوانست عملکرد بهتری هم ارائه دهد. فرکانس توربوی کارخانهای آن ۳.۹ گیگاهرتز بود، اما بسیاری از کاربران با استفاده از خنککننده مناسب، بهصورت مرتب به فرکانس بالاتر از ۴.۵ گیگاهرتز میرسیدند.
عملکرد قدرتمند تکهستهای باعث شد i5-4690K در زمان خودش در صدر جدولهای عملکرد بازی قرار بگیرد و درعینحال با قیمت نسبتاً مناسبی عرضه شود. قیمت رسمی آن هنگام عرضه ۲۴۳ دلار بود.
برخلاف مدل قبلی، این پردازنده از AVX2 پشتیبانی میکند. بااینحال، صرفاً اینکه بتواند از نظر فنی بازیهای گفتهشده را اجرا کند، به این معنی نیست که اجرای آن بازیها روی این پردازنده تجربه مناسبی خواهد بود.
یکی از بزرگترین نقاط ضعف i5-4690K در بازیهای جدید، نداشتن Hyper-Threading است؛ مشکلی که در ادامه این مطلب دوباره با آن روبهرو میشویم.
i5-4690K تنها چهار رشته روی چهار هسته خود دارد و به همین دلیل نمیتواند از عهده پردازشهای موازی موردانتظار بازیهای مدرن برآید. پردازنده در بسیاری از مواقع با استفاده ۱۰۰ درصدی کار میکند و درنتیجه، ریزلگها و زمانهای ناهماهنگ بین فریمها ایجاد میشوند که میتوانند تجربه بازی را کاملاً خراب کنند.
این مشکل به مجموعه مشکلات معمول پردازندههای قدیمی اینتل اضافه میشود؛ از جمله نداشتن پشتیبانی از Windows 11، نداشتن پشتیبانی بومی از درایوهای SSD از نوع NVMe برای پورت M.2 و محدودشدن به حافظه قدیمی DDR3.
Intel Core i7-7700K پایان دوران پردازندههای چهارهستهای بود
Hyper-Threading باعث شد این پردازنده بیشتر از حد انتظار دوام بیاورد
Intel Core i7-7700K به نسل Kaby Lake تعلق دارد که در سال ۲۰۱۷ عرضه شد. این نسل در واقع تکامل نسبتاً محدودی از پردازندههای Skylake نسل ششم اینتل بود. بنابراین بهجز فرکانسهای کمی بالاتر و قابلیتهای رسانهای بهتر، 7700K شباهت زیادی به 6700K داشت. این پردازنده حتی از نسخه بهینهشده فرایند ساخت ۱۴ نانومتری اینتل استفاده میکرد. بنابراین بیشتر ویژگیهایی که درباره 7700K گفته میشود، درباره 6700K هم صدق میکند.
برخلاف دو پردازنده قبلی، Intel Core i7-7700K همچنان برخی ویژگیهایی دارد که امروزه چندان قدیمی به نظر نمیرسند. بسته به مادربورد، امکان استفاده از یک SSD نوع NVMe M.2 در کنار آن وجود دارد و پشتیبانی از حافظه DDR4 باعث میشود این پلتفرم از نظر بنیادی به اندازه سیستمهای قدیمی مبتنی بر DDR3 منسوخ نباشد.
مشکل اصلی این است که i7-7700K عملاً پایان مسیر پردازندههای چهارهستهای مخصوص بازی اینتل در بازار اصلی بود.
چهار هسته و هشت رشته این پردازنده برای بازیهای سال ۲۰۱۷ کاملاً کافی بودند و عملکرد عالی تکهستهای آن باعث میشد در آن زمان عملکرد بسیار خوبی در بازیها داشته باشد. قابلیت اورکلاک و Hyper-Threading نیز باعث شدند عمر مفید آن بهشکل قابلتوجهی بیشتر از پردازندههای چهارهستهای Core i5 بدون Hyper-Threading باشد.
اما سال ۲۰۱۷ آغاز یک تغییر مهم در صنعت پردازنده نیز بود.
پردازندههای نسل اول Ryzen شرکت AMD، پردازندههای شش و هشتهستهای را با قیمت مناسب وارد بازار اصلی کردند و زمینه را برای معماری Zen 2 فراهم کردند؛ معماریای که چند سال بعد قدرت کنسولهای بازی مدرن را تأمین کرد. با هدف قرارگرفتن این سختافزار توسط توسعهدهندگان، بازیهای کامپیوتری نیز بهتدریج استفاده بهتری از هستهها و رشتههای بیشتر کردند و i7-7700K کمکم عقب ماند. وبسایت Hardware Unboxed این تغییر را حتی در بنچمارکهای سال ۲۰۲۰ نیز مشاهده کرده بود. این تغییر بهخصوص در سال ۲۰۲۶ اهمیت زیادی دارد.
بازیهای AAA مدرن برای استفاده از پردازندههایی با حداقل شش هسته و ۱۲ رشته طراحی میشوند تا بتوانند پردازشهای موازی بیشتری را مدیریت کنند. چهار هسته فیزیکی i7-7700K حالا به یک محدودیت جدی در بازیهای جدید و سنگین از نظر پردازنده تبدیل شدهاند. یکی از سریعترین پردازندههای مخصوص بازی که در سال ۲۰۱۷ امکان خرید آن وجود داشت، حالا کمتر از یک دهه بعد، برای یک سیستم گیمینگ مدرن بیشازحد قدیمی است.
Intel Core i5-9600K آنقدرها هم که به نظر میرسید آیندهنگر نبود
یک پردازنده ششهستهای اینتل که خیلی سریع پیر شد
ممکن است دیدن i5-9600K در این فهرست تعجبآور باشد، چون این پردازنده تا حد زیادی مشکلات i7-7700K را برطرف کرده بود. همچنین این تنها پردازنده موجود در این فهرست است که بهصورت رسمی از Windows 11 پشتیبانی میکند. i5-9600K به خانواده Coffee Lake Refresh نسل نهم اینتل تعلق دارد که در اواخر سال ۲۰۱۸ و بهعنوان پاسخ اینتل به سری Ryzen 2000 شرکت AMD عرضه شد. اینتل تعداد هستههای فیزیکی پردازندههای Core i5 اصلی خود را از چهار هسته به شش هسته افزایش داد.
این تغییر نسبت به پردازندههای Core i5 نسلهای قبل پیشرفت بسیار بزرگی بود و باعث شد 9600K در بازیهایی که میتوانستند از بیشتر از چهار هسته استفاده کنند، عملکرد بسیار بهتری داشته باشد؛ البته در سال ۲۰۱۸ تعداد چنین بازیهایی هنوز زیاد نبود. i5-9600K همچنین پردازندهای با ضریب باز و عملکرد تکهستهای عالی بود و به همین دلیل در بنچمارکهای بازیهای عرضهشده در زمان ورودش به بازار و چند سال پس از آن، عملکرد بسیار خوبی داشت.
بااینحال، چیزی که اینتل در عملکرد تکهستهای ارائه میکرد، در پردازشهای چندرشتهای از دست میرفت؛ زیرا i5-9600K نیز مانند برخی مدلهای قبلی فاقد Hyper-Threading بود.
حتی i7-9700K نیز Hyper-Threading نداشت و درنتیجه i9-9900K تنها پردازنده اصلی نسل نهم اینتل بود که از ۱۶ رشته پشتیبانی میکرد. البته i7-9700K حداقل هشت هسته فیزیکی داشت که باعث شد در گذر زمان عملکرد بسیار بهتری نسبت به 9600K حفظ کند.
اکنون نسل فعلی کنسولها کاملاً جا افتاده است؛ نسلی که بر پایه پردازندههای هشتهستهای و ۱۶ رشتهای ساخته شده و بسیاری از بازیهای جدید برای استفاده از منابع پردازنده بسیار بیشتری نسبت به توانایی 9600K طراحی میشوند.
حتی اگر این پردازنده همچنان بتواند در بسیاری از بازیها میانگین نرخ فریم قابلبازی ارائه دهد، عناوین سنگین از نظر پردازنده محدودیتهای آن را با افت شدید نرخ فریم ۱ درصدی، لگ و زمانهای ناهماهنگ بین فریمها آشکار میکنند؛ مشکلی که پردازندههای Ryzen همان دوره با آن مواجه نبودند.
البته یک نکته دیگر هم وجود دارد: 9600K بهشدت داغ میشود، مخصوصاً زمانی که اورکلاک شده باشد. استفاده از یک خنککننده بادی دوبرج قدرتمند یا خنککننده مایع AIO تقریباً ضروری است.
این پردازندههای اینتل دوران فوقالعادهای داشتند، اما هر چیزی بالاخره تاریخ انقضا دارد
اینتل در طول سالها پردازندههای فوقالعادهای برای بازی تولید کرده و هر پردازنده موجود در این فهرست هنگام عرضه انتخاب بسیار خوبی بوده است. تمرکز اینتل بر ارائه عملکرد پیشرو در تکهستهای باعث شد این شرکت سالها بر بنچمارکهای بازی تسلط داشته باشد.
بااینحال، این برتری نمیتوانست برای همیشه ادامه پیدا کند. با بهترشدن بازیها در استفاده از هستهها و رشتههای بیشتر، محدودیتهای این استراتژی کمکم آشکار شد و پردازندههایی که در این مطلب بررسی شدند، نمونه کاملی از این تغییر هستند.
گیم پلنت